پرش به محتوای اصلی
ایرج میرزا ایرج میرزا

مثنوی‌ها

شمارهٔ ۱۵ - مزاح با یکی از وزیران

وزیرا از مبارک بیضه ات دور

مرا امروز گشته بیضه رنجور

یکی چون پُر ز باد و دَرد گشته

ز جُفت خود به صورت فَرد گشته

نمی دانم چه بادی در سر اوست

که با جفتش نگنجد در یکی پوست

چنان از باد و دم سرشار گشته

که پنداری سپه سالار گشته

بباید بند کردن پیکر او

که تا بیرون رود باد از سرِ او

اگر داری به جعبه بیضه بندی

کز آنها داشتی زین پیش چندی

یکی را از برای بنده بفرست

برای بنده شرمنده بفرست

که از لطف تو گردد بیضه ام چاق

به صِحَّت جُفت و از علت شود طاق

کنی از بیضه ام گر دست گیری

الهی علت بیضه نگیری

کمال السلطنه با آن کمالات

شده اندر عِلاج بیضه ام مات

وَرم با آنهمه دارو و مرهم

به قدر مویی از تخمم نشد کم

ز بس روغن به تخم بنده مالید

کمال السلطنه بر تخم من رید

دو مَه دستش به تخم من بُوَد بند

نیارد دل ز دست افتاده برکَند

گُمانِ من چنین باشد که عمدا

تَعَلُل می نماید در مداوا

نمی خواهد که گردد بیضه ام خرد

چنان دانم که خواهد بیضه ام خورد!

و یا تا پر شود از بیضه مُشتش

از این رو دوست می دارد دُرشتش

ادامه‌ی مثنوی‌ها

  1. شمارهٔ ۱۷ - شکوۀ شاگردچنین می گفت شاگردی به مَکتَب
  2. شمارهٔ ۱۸ - کلاغ و روباهکلاغی به شاخی شده جای گیر
  3. شمارهٔ ۱۹ - شوقِ درس خواندنحمد بر کردگارِ یکتا باد
  4. شمارهٔ ۲۰ - نوروزِ کودکانعید نوروز و اوّل سال است
  5. شمارهٔ ۲۱ - انتقاد از مستشاراننبینی خیر از دنیا عَلایی
  6. شمارهٔ ۲۲ - پسرِ بی هنرداشت عباس قلی خان پسری
  7. شمارهٔ ۲۳ - در هجوِ اعتمادالتجارِ اصفهانیای بی‌خرد اعتمادِ تُجّار
  8. شمارهٔ ۲۴ - ستایشِ صنیع الدّولهطبیعت گر شَگَرفی ها نَماید
همه‌ی مثنوی‌ها ←

ایرج میرزا درباره‌ی ایرج میرزا

ایرج میرزا (زاده شده در پاییز سال ۱۲۵۲ یا ۱۲۵۳ شمسی در تبریز، درگذشته در ۲۲ اسفند ۱۳۰۴ شمسی در تهران) ملقب به «جلال‌الممالک» و «فخرالشعرا»، از جمله شاعران برجستهٔ ایرانی در عصر مشروطیت (اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی) و از پیشگامان تجدد در ادبیات فارسی بود. او فرزند صدرالشعرا غلامحسین‌میرزا، نوهٔ ایرج پسر فتحعلی‌...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.