پرش به محتوای اصلی
سنایی سنایی

الباب السّادس فی ذکر نفس الکلّی و احواله

بخش ۲۹ - در متابعت نفس و هواناکردن گوید

ای همه ساله هم به مایهٔ دیو

بوده از بهر طبع دایهٔ دیو

ایزدت خواجهٔ خرد کرده

پس تو خود را غلام دد کرده

آنکه زو عقل کل بود کالیو

چه کند نقش نفس و مایهٔ دیو

با دد و دیو عقل نامیزد

کز دد و دیو عقل بگریزد

شو بپرداز خانه از خاین

در ببند و ز دزد باش ایمن

از درِ بسته دیو بگریزد

عقل خود با بهیمه نامیزد

نفس حسیت پنج در دارد

روح عقلی یکی گذر دارد

خانهٔ پنج در منافق راست

خانهٔ یک دری موافق راست

پنج حس پنج روزه دام تواند

عقل و جان تا ابد غلام تواند

ادامه‌ی الباب السّادس فی ذکر نفس الکلّی و احواله

  1. بخش ۳۱ - در معنی آن گوید که آنچه خاکی است به خاک باز شودتنت از چرخ و طبع دارد ساز
  2. بخش ۳۲ - اندر صفت نفس بهیمی و انواع شهواتسبب خشم و شهوت از لقمه‌ست
  3. بخش ۳۳ - اندر حشر و نشر الناس کما یعیشون یموتون و کما یموتون یحشرونتا تو زین منزل آدمی نروی
  4. بخش ۳۴ - فی التّمثّلدر طمع زین سگان مزبله پوی
  5. بخش ۳۵ - ذکر اظهار حال آن سرای فی یوم‌القیامة فلا انساب بینهم یومئذ ولایتسائلونروز دین دستِ دست رس نبود
  6. بخش ۳۶ - فی ذکر انساب البشر من ارکان البشرآدمی گرچه بر زمانه مهست
  7. بخش ۳۷ - در انسانی و حیوانی گویدهست ترکیب نفسِ انسانی
  8. بخش ۳۸ - حکایت در این معنیپیش از آدم ز دست کوتاهی
همه‌ی الباب السّادس فی ذکر نفس الکلّی و احواله ←

سنایی درباره‌ی سنایی

ابوالمجد مجدود بن آدم متخلص به سنایی شاعر و عارف بزرگ و نامدار نیمهٔ دوم سده پنجم و نیمهٔ اول سدهٔ ششم هجری است. وی در سال ۴۶۳ یا ۴۷۳ هجری قمری در غزنین دیده به جهان گشود. چنان چه از شعر سنایی برمی‌آید، او به تمام دانش‌های زمان خود آگاهی و آشنایی و در برخی تبحر و استادی داشته است. وی در سال ۵۲۵ یا ۵۳۵ هجری قمری در سن ۶...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.