پرش به محتوای اصلی
جامی جامی

دفتر اول

بخش ۳۷ - در شرح حدیث اعدی عدوک نفسک التی بین جنبیک

هم به هر قبه ای تو را روییست

هم به هر جانبیت پهلوییست

پهلوی راست سوی گلشن غیب

پهلوی چپ درین نشیمن ریب

در میان دو پهلویت پیوست

نفس دشمن نهاد کرده نشست

از چپ و راست جنس وهب و عمل

هر چه آید بری ز نقص و خلل

یا براندازش به حرص و هوا

یا بپالایدش به عجب و ریا

هر که باشد جز او چه جن و چه انس

چه ز جنس بشر چه دیگر جنس

یا گریزان شود به لاحولی

یا موافق به فعلی و قولی

لیک این نفس شوم بدکاره

که هم آغوش توست همواره

نه به تدبیر ازان توان رستن

نه به تزویر ازان توان جستن

در نگیرد بدو نه مهر و نه کین

سر اعدا عدوک اینست این

ادامه‌ی دفتر اول

  1. بخش ۳۹ - در بیان آنکه در کلام سابق مذکور شد منافی اثبات اختیار آدمی نیست و در تحقیق معنی اختیار و جبرنبرد فعل را چه خیر و چه شر
  2. بخش ۴۰ - در بیان جواب از سؤالی که چون بنده مختار در اختیار خود مجبور باشد اختیار وی به جبر راجع شود پس حکمت تکلیف وی به اوامر و نواهی چه باشدگر تو گویی چو بنده مامور
  3. بخش ۴۱ - حکایت بر سبیل تمثیلداشت پور سبکتگین دو غلام
  4. بخش ۴۲ - امتحان کردن شاه آن دو غلام راشاه روزی به اتفاق شکار
  5. بخش ۴۳ - سرعت نمودن غلام مقبول به انقیاد امر پادشاه و تبری کردن او از حول و قوت خویشآن یکی چست از زمین برجست
  6. بخش ۴۴ - ابا کردن غلام دیگر از امتثال فرمان پادشاهشاه چون اضطراب او می دید
  7. بخش ۴۵ - بیان فرمودن پاشاه که مقصود از این امر اتیان بفعل مأمور به بود بلکه غرض آن بود که آنچه در سرشت شماست از انقیاد و عناد ظاهر شودچون گذشت از حد آن جحود و عناد
  8. بخش ۴۶ - اشارت به آنکه امر دو قسم است ایجادی و ایجابیبر دو قسم است امر اگر یابی
همه‌ی دفتر اول ←

جامی درباره‌ی جامی

نورالدین عبدالرحمن ابن نظام الدین احمد ابن محمد متخلص به جامی در سال ۸۱۷ هجری قمری در خرجرد جام از توابع خراسان متولد شد. .وی بعدها همراه پدرش به سمرقند و هرات رفت و در آن دیار به کسب علم و ادب پرداخت. سپس به سیر و سلوک مشغول و از بزرگان طریقت شد. او نزد سلطان حسین میرزا بایقرا و وزیر فاضل او امیر علیشیر نوایی تقربی خا...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.