پرش به محتوای اصلی
جامی جامی

دفتر اول

بخش ۳۴ - در بیان آنکه حضرت خواجه بزرگوار قدس سره می فرمودند که بنای کار را به نفس می باید کرد چنانکه اشتغال به وظیفه و زمان حال از تذکر ماضی و تفکر در مستقبل را مشغول گرداند و نفس را مگذارد که ضایع گذرد

خواجه پاک دین پاک نفس

روح الله روحه الاقدس

گفت عارف که در وفا فرد است

کار خود بر نفس بنا کرده ست

هیچگه پیش و پس نمی نگرد

نقد خود جز نفس نمی شمرد

ما مضی مات و المؤمل غیب

نیست جز نقد وقتش اندر جیب

می کند از سر شعور و وقوف

هر نفس را به حق آن مصروف

شده امروز و دی و فردایش

نقطه خاک گشته مأموایش

شغل حالش سترده است از دل

ذکر ماضی و فکر مستقبل

خارج از اختلاف روز و شب است

وقت را گاه ابن و گاه آب است

این وقت است اگر تصرف حال

باشد او را محول احوال

ورز قید تصرفش بدر است

وقت فرزند اوست او پدر است

نیست او ابن وقت ابوالوقت است

وقتش ایمن ز وصمت و مقت است

وقت ها را به قدرت مولا

می کند صرف افضل و اولی

ادامه‌ی دفتر اول

  1. بخش ۳۶ - در بیان سخن آن عارف که گفت دوستان همه عالم دشمنند و همه دشمنان دوستندعارفی گفت هر که یارم شد
  2. بخش ۳۷ - در شرح حدیث اعدی عدوک نفسک التی بین جنبیکهم به هر قبه ای تو را روییست
  3. بخش ۳۸ - در بیان معنی ان من العصمة ان لایقدرآن دگر نکته را که کرد ادا
  4. بخش ۳۹ - در بیان آنکه در کلام سابق مذکور شد منافی اثبات اختیار آدمی نیست و در تحقیق معنی اختیار و جبرنبرد فعل را چه خیر و چه شر
  5. بخش ۴۰ - در بیان جواب از سؤالی که چون بنده مختار در اختیار خود مجبور باشد اختیار وی به جبر راجع شود پس حکمت تکلیف وی به اوامر و نواهی چه باشدگر تو گویی چو بنده مامور
  6. بخش ۴۱ - حکایت بر سبیل تمثیلداشت پور سبکتگین دو غلام
  7. بخش ۴۲ - امتحان کردن شاه آن دو غلام راشاه روزی به اتفاق شکار
  8. بخش ۴۳ - سرعت نمودن غلام مقبول به انقیاد امر پادشاه و تبری کردن او از حول و قوت خویشآن یکی چست از زمین برجست
همه‌ی دفتر اول ←

جامی درباره‌ی جامی

نورالدین عبدالرحمن ابن نظام الدین احمد ابن محمد متخلص به جامی در سال ۸۱۷ هجری قمری در خرجرد جام از توابع خراسان متولد شد. .وی بعدها همراه پدرش به سمرقند و هرات رفت و در آن دیار به کسب علم و ادب پرداخت. سپس به سیر و سلوک مشغول و از بزرگان طریقت شد. او نزد سلطان حسین میرزا بایقرا و وزیر فاضل او امیر علیشیر نوایی تقربی خا...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.