پرش به محتوای اصلی
سام میرزا صفوی سام میرزا صفوی

صحیفهٔ هفتم در ذکر سایر عوام

۶۶۴- مولانا احمدی

سر دفتر ظرفای عالم و در اشعار مضحک مقبول عرب و عجم است مضامین کثیر را در اندک عبارت فصیحی بروجهی که بغیر از خودش دیگری فهم نمیتواند کرد درج کرده و به منصه ظهور میرسانیده است . از جمله این بیت در هجو سلطان احمد کوسه سمرقندی املا کرده

غلام کوسه زرد شبان جن گیرلی

مثال ریش او گفتم خس ما سوجه قندیلی!

چون دستارش را در مدرسه مولانا جامی دزد برده بود این قطعه را در آن باب گفته :

بر در مدرسه جامی جم بحر و بری

دزد برد از سر من فوطه شیر و شکری

فوطه ام برد و هوا سرد و سرم درد گرفت

دزدک روی سیه را چه غم از درد سری

(اما همچون این ابیات گاه گاه نیز میگفته :

از مو نتوان ساخت میانی که تو داری

وز غنچه ی سیراب دهانی که تو داری

شبها نکنی گوش بفریاد اسیران

فریاد از آن خواب گرانی که تو داری

ولیکن مقطع را بموجب سلیقه خود فرموده اند :

دستار فرست احمدی بی سر و پا را

از جامه آلیجه کتانی که تو داری

ادامه‌ی صحیفهٔ هفتم در ذکر سایر عوام

  1. ۶۶۶- مولانا حسن زار ناتواناز شیخ زاده های سپهسالار مالک است و مزار مذکور در چهارده من اعمال طبس گیلک است . بزعم مردم آنجا یکی از اصحاب رسول صعلم، مدفون است و العلم عندالله تعالی، اما مولانای مذکور مردکی سخت جان سگ پای است پای پیاده از طبس بعراق آمده جهت مهم سازی و با امرا و وزراء
  2. ۶۶۷- مولانا بیرهمرد بله و ساده است و بغایت از وادی شاعری بدور افتاده خوبی اش آنکه از قم است و حسن پوش، معایب آن مردم فاش گفته چنانکه میفرماید :
  3. ۶۶۸- مولانا کرمانیاز شعرای عجیب و بلغای غریب است چه، در شعری که شکایت اهل کرمان گفته رتبه سخن او معلوم میشود :
  4. ۶۶۹- مولانا استاد نوری قفل گراز بزرگان زمان و نوادر دوران است! در آن صنعت بمرتبه ای ماهر بود که دوازده قفل از فولاد ساخته بود که درون پوست پسته می گنجید! و همه را کلید بود .
  5. ۶۷۰- مولانا ظهوری کرمانیمردی درویش و عامی است و فقیر است این مطلع از اوست :
  6. ۶۷۱- مولانا ساکنی قمیولد انصاری بود از عدم فضیلت به حمامی گری قیام میکرد این مطلع از اوست :
  7. ۶۷۲- مولانا شمالی کاشانیقصه خوان و مداح و خواص گوست، و در شاعری نیز دخل میکند این مطلع از اوست :
  8. ۶۷۳- تزریقی اردبیلیدر شماخی بدلالی اوقات میگذراند و شعرهای بی مزه میگوید، این مطلع از اوست :
همه‌ی صحیفهٔ هفتم در ذکر سایر عوام ←

سام میرزا صفوی درباره‌ی سام میرزا صفوی

ابوالنصر سام میرزا صفوی (تولد ۹۲۳ قمری در مراغه، وفات ۹۷۵ قمری در قلعهٔ قهقهه در نزدیکی مشگین‌شهر) از فرزندان شاه اسماعیل یکم صفوی است که اهل هنر بوده و کتاب تذکرهٔ سامی یا تحفهٔ سامی را به سال ۹۵۷ قمری نوشته است. در زمینهٔ خوشنویسی هم از او آثار قابل توجهی باقی است. سام میرزا به تحریک اطرافیانش یک بار به سرپیچی از بر...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.