پرش به محتوای اصلی
سوزنی سمرقندی

قصاید

شمارهٔ ۵ - در هجاء خمخانه و مدح نظام الدین

خر خمخانه را دو خم شراب

تا بسر بر نهنین است و سراب

میخورد دم دم و نیاساید

خر نه هشیار از آن نه مست و خراب

گاه از اشهب فراخ عنان

گاه از ادهم دراز رکاب

بر سر از سم نعل بسته ز لعن

میخورد خفته خطا بصواب

هست از جامه خانه فلکی

جامکی ز آفتاب و از مهتاب

روز باشد بخیمه قاقم

شب درآید بخیمه سنجاب

مطبخی دارد از هوی و هوس

پر ز نفرین صرف و لعنت ناب

ناگرفته در او کند بریان

خوک بچگان نابرآمده ناب

تا مراهل کتاب را مهمان

کند آن خرترین اهل کتاب

کند از دوغ میسره باسهل

شش خوش اولیا بفتح الباب

ملح کبریت احمر و بره چون

خضر و چشمه خضر نایاب

پزد اندر تنور چوبین نان

بال سیمرغ در تنوره کباب

دو کفه میکفد نواله لاف

ندهد ریزه بکلب و ذئاب

میرساند ز شکر سکران

بدل از کاسه دماغ شراب

میدهد از ایاز خانه سرد

به تغان خان بسته پرده جلاب

همه سوداش آنکه نقش کند

بجلا بی جریده القاب

اعذب الشعرا کذبه گویند

شعر او عذب بی واو کذاب

شعر من عذب و من صدوق القول

بمدیح وزیر دولت باب

ملک نسل گوهر میران

میر نیک اعتقاد پاک انساب

صدر میرانیان نظام الدین

عامر عالم خراب و بیاب

آنکه از کوکنار سمین اش

سیم خواه ستم شد اندر خواب

نوک باز سپید او چو شود

بچه پرورد در آشیان غراب

ظلم سیمرغ وار درکه قاف

متواری شود ورای حجاب

قاف تا قاف صیت عدل وی است

گذران بر لب اولوالالباب

سائل و زایر از مواهب او

سال و ماهند با نصیب و نصاب

هیچ سائل بر او سلام نکرد

که بلی و نعم نیافت جواب

گوئی هست کف واهب او

قهرمان خزانه وهاب

راوی او آفتاب رخشان است

بر سپهر فضائل و آداب

گر منجم برأی او نگرد

نگرد ارتفاع اصطرلاب

ور براه قدم سپرده او

سرنهد بر فلک رسد زتراب

از فلک بر تراب تا تابد

بشب و روز آفتاب و شهاب

پیش باد از شهاب روی فلک

سالهای بقای او بحساب

تاب در آفتاب جاهش باد

چون فرومانده آفتاب از تاب

ادامه‌ی قصاید

  1. شمارهٔ ۷ - در هجاء خمخانه و مدح نظام الدینهمچو خر سر کنم برای ثواب
  2. شمارهٔ ۸ - در هجاء خمخانه و مدح میر نصر بن ابراهیمخر سر خمخانه را لبیشه کنم لب
  3. شمارهٔ ۹ - در هجاء پیر و مدح صاحب عادلالغ عارض ز . . . ن گربه افتاد
  4. شمارهٔ ۱۰ - در مدح رکن الدین محمود و مطایبهامیر عالم سالار رکن دین محمود
  5. شمارهٔ ۱۱ - در هجاء حکیم نوزدهحکیم نوزده چون بیست و هفتگان بیند
  6. شمارهٔ ۱۲ - در هجاء یاقوتی جولاههیاقوتی جولاهه بمرد و دو پسر ماند
  7. شمارهٔ ۱۳ - در هجاکلاخ پاره غاره نمی ماند
  8. شمارهٔ ۱۴ - مطایبهاین خواجه‌زادگان که درین شهر و برزنند
همه‌ی قصاید ←

درباره‌ی سوزنی سمرقندی

شمس‌الدین تاج‌الشعرا محمد بن علی سمرقندی، معروف به سوزنی سمرقندی (درگذشتهٔ ۵۶۲ قمری به نقل از رضا قلی خان هدیت یا ۵۶۹ قمری به نقل از دولتشاه سمرقندی) شاعر هجاگو و هزال ایرانی قرن ششم هجری است. وی در اشعارش نام خود را محمد، عمر و بوبکر و نام پدرش را مسعود ذکر کرده، از این جهت درستی نام اطلاق شده بر وی یعنی محمد بن علی م...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.