پرش به محتوای اصلی
سعدی سعدی

قطعات

شمارهٔ ۱۷۸ - در مدح و نصیحت

یارب تو هرچه بهتر و نیکوترش بده

این شهریار عادل و سالار سروران

توفیق طاعتش دِه و پرهیز معصیت

هرچ آن تو را پسند نیاید بر او مران

از شرّ نفس و فتنهٔ خلقش نگاه دار

یارب به‌حق سیرت پاک پیمبران

بعد از دعا نصیحت درویش بی‌غرض

نیکش بود که نیک تأمل کند در آن

دانی که دیر زود به جای تو دیگری

حادث شود چنانکه تو بر جای دیگران؟!

بیدار باش و مصلحت اندیش و خیر کن

درویش دست گیر و خردمند پروران

این خاک نیست گر به تأمل نظر کنی

چشم‌ست و روی و قامت زیبای دلبران

نوشیروان کجا شد و دارا و یزدگرد؟!

گردان شاهنامه و خانان و قیصران؟!

بسیار کس برو بِگذَشتَست روزگار

اکنون که بر تو می‌گذرد نیک بگذران

جز نام نیک و بد چه شنیدی که بازماند

از دور مُلک دادگران و ستمگران؟!

عدل اختیار کن که به عالم نبرده‌اند

بهتر ز نام نیک، بضاعت مسافران

خواهی که مهتری و بزرگی به سر بری؟

خالی مباش یک نفس از حال کهتران

دنیا نیرزد آن که پریشان کنی دلی

گر مُقبلی به گوش مکن قول مُدبران

این پنج‌روزه مهلت دنیا به‌هوش باش

تا دل‌شکسته‌ای نکند بر تو دل گران

از من شنو نصیحت خالص که دیگری

چندین دلاوری نکند بر دلاوران

نیک‌اختران نصیحت سعدی کنند گوش

گر بشنوی سبق بری از سَعداختران

بادا همیشه بر سر عمرت کلاه بخت

در پیشت ایستاده کمربسته چاکران

تا آن زمان که پیکر ما هست بر فلک

خالی مباد مجلست از ماه‌پیکران

ادامه‌ی قطعات

  1. شمارهٔ ۱۸۰خدایا فضل کن گنج قناعت
  2. شمارهٔ ۱۸۱گدایان بینی اندر روز محشر
  3. شمارهٔ ۱۸۲چو می‌دانستی افتادن به ناچار
  4. شمارهٔ ۱۸۳صبر بر قسمت خدا کردن
  5. شمارهٔ ۱۸۴هر بد که به خود نمی‌پسندی
  6. شمارهٔ ۱۸۵هان ای نهاده تیر جفا در کمان حکم
  7. شمارهٔ ۱۸۶دوران ملک ظالم و فرمان قاطعش
  8. شمارهٔ ۱۸۷نه نیکان را بد افتادست هرگز
همه‌ی قطعات ←

سعدی درباره‌ی سعدی

مشرف‌الدین مصلح بن عبدالله شیرازی شاعر و نویسندهٔ بزرگ قرن هفتم هجری قمری است. اهل ادب به وی لقب «استادِ سخن»، «پادشاهِ سخن»، «شیخِ اجل» و حتی به طور مطلق، «استاد» داده‌اند. تخلص او «سعدی» است که از نام اتابک مظفرالدین سعد پسر ابوبکر پسر سعد پسر زنگی گرفته شده است. او احتمالاً بین سال‌های ۶۰۰ تا ۶۱۵ هجری قمری زاده شده...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.