پرش به محتوای اصلی
میبدی میبدی

۲۰- سورة طه- مکیّة

۱ - النوبة الاولى

قوله تعالی: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ». بنام خداوند فراخ بخشایش مهربان.

«طه» (۱) ای محمّد ای مرد پاک راست راه.

«ما أَنْزَلْنا عَلَیْکَ الْقُرْآنَ لِتَشْقی‌» (۲) قرآن بر تو نه از برای آن فرو فرستادیم تا تو رنجور تن باشی بی‌خواب‌

«إِلَّا تَذْکِرَةً لِمَنْ یَخْشی‌» (۳) مگر در یاد دادنی آن کس را که مرا داند و از من ترسد.

«تَنْزِیلًا مِمَّنْ خَلَقَ الْأَرْضَ» فرو فرستاده از آن کس که بیافرید زمین را، «وَ السَّماواتِ الْعُلی‌» (۴) و آسمانهای زبرین را.

«الرَّحْمنُ عَلَی الْعَرْشِ اسْتَوی‌» (۵) رحمن بر عرش مستوی شد.

«لَهُ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ» او راست هر چه در آسمانهای و زمینها، «وَ ما بَیْنَهُما» و آنچه میان هر دو، «وَ ما تَحْتَ الثَّری‌» (۶) و آنچه در زیر زمین.

«وَ إِنْ تَجْهَرْ بِالْقَوْلِ» و اگر بلند گویی سخن، «فَإِنَّهُ یَعْلَمُ السِّرَّ وَ أَخْفی‌» (۷) او می‌داند نهان و آنچه نهان تر نهان.

«اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ» اوست که نیست جز او خدا، «لَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنی‌» (۸) او راست نامهای نیکو.

«وَ هَلْ أَتاکَ حَدِیثُ مُوسی‌» (۹) آمد بتو سخن از موسی و قصّه او.

«إِذْ رَأی‌ ناراً» آنکه که آتش دید. «فَقالَ لِأَهْلِهِ امْکُثُوا» زن خویش را گفت درنگ کنید. «إِنِّی آنَسْتُ ناراً» که من از دور آتشی دیدم، «لَعَلِّی آتِیکُمْ مِنْها بِقَبَسٍ» تا مگر من شما را پاره‌ای آتش آورم، «أَوْ أَجِدُ عَلَی النَّارِ هُدیً» (۱۰) یا بر روشنایی آن آتش راه یابم.

«فَلَمَّا أَتاها» چون آمد بآن آتش. «نُودِیَ یا مُوسی‌» (۱۱) آواز دادند او را که یا موسی.

«إِنِّی أَنَا رَبُّکَ» من خداوند توام، «فَاخْلَعْ نَعْلَیْکَ» نعلین از پای بیرون کن، «إِنَّکَ بِالْوادِ الْمُقَدَّسِ طُویً» (۱۲) تو بوادی مقدسی،.

«وَ أَنَا اخْتَرْتُکَ» و من بگزیدم ترا، «فَاسْتَمِعْ لِما یُوحی‌» (۱۳) گوش میدار سخنی که با تو گفته آید و بگوش تو رسانیده آید.

«إِنَّنِی أَنَا اللَّهُ» من که منم اللّه‌ام، «لا إِلهَ إِلَّا أَنَا فَاعْبُدْنِی» نیست خدا مگر من مرا پرست، «وَ أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِکْرِی» (۱۴) و نماز بپای می‌دار یاد کرد مرا.

«إِنَّ السَّاعَةَ آتِیَةٌ» رستاخیز آمدنی است، «أَکادُ أُخْفِیها» کامید من که آن پنهان دارید «لِتُجْزی‌ کُلُّ نَفْسٍ بِما تَسْعی‌» (۱۵) تا پاداش دهند هر تنی را بآنچه میکرد.

«فَلا یَصُدَّنَّکَ عَنْها» باز مگرداند ترا از گرویدن برستاخیز، «مَنْ لا یُؤْمِنُ بِها» آن کس که ناگرویده است بآن، «وَ اتَّبَعَ هَواهُ» و بر پی دل آورد خویشست «فَتَرْدی‌» (۱۶) که تباه شوی‌

«وَ ما تِلْکَ بِیَمِینِکَ یا مُوسی‌» (۱۷) و آن چه چیز است بدست راست تو ای موسی؟

«قالَ هِیَ عَصایَ» گفت آن عصای منست، «أَتَوَکَّؤُا عَلَیْها» ایستاده بر آن خسبم «وَ أَهُشُّ بِها عَلی‌ غَنَمِی» و باین عصا برگ درخت بر گله خویش ریزم، «وَ لِیَ فِیها مَآرِبُ أُخْری‌» (۱۸) و مرا درین عصا کارها است و بآن نیازها.

«قالَ أَلْقِها یا مُوسی‌» (۱۹) اللَّه تعالی فرمود او را بیفکن «فَأَلْقاها» بیفکند آن را، «فَإِذا هِیَ حَیَّةٌ تَسْعی‌» (۲۰) پس چون در نگرست آن را ماری دید نهیب می‌برد، «قالَ خُذْها وَ لا تَخَفْ» گفت بگیر عصای خویش و مترس، «سَنُعِیدُها سِیرَتَهَا الْأُولی‌» (۲۱) باز بریم آن را بسان پیش.

«وَ اضْمُمْ یَدَکَ إِلی‌ جَناحِکَ» دست خویش را با بر خویش آر و بازوی خویش، «تَخْرُجْ بَیْضاءَ مِنْ غَیْرِ سُوءٍ» تا بیرون آید سپید روشن بی‌پیسی، «آیَةً أُخْری‌» (۲۲) نشان دیگر.

«لِنُرِیَکَ مِنْ آیاتِنَا الْکُبْری‌» (۲۳) تا ترا نمائیم و دهیم از نشان‌های بزرگ خویش.

«اذْهَبْ إِلی‌ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغی‌» (۲۴) بفرعون شوکه او بس شوخ و بی‌راه و ناپاکست.

ادامه‌ی ۲۰- سورة طه- مکیّة

  1. ۱ - النوبة الثالثةقوله تعالی: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ». ذکر اللَّه حبذا ذکراه جل الملک الحق تعالی اللَّه ما اشرف ذکره و ما اعلاه و ما اطیب وصفه و ما احلاه، فهو العزیز الصّمد الا له، اللَّه است قدیم و آفریدگار رحمن است عظیم و پروردگار، رحیم است و حلیم و آمرزگا
  2. ۲ - النوبة الاولىقوله تعالی: «قالَ رَبِّ اشْرَحْ لِی صَدْرِی» (۵) گفت خداوند من فراخ بگشای دل من.
  3. ۲ - النوبة الثانیةقوله: «قالَ رَبِّ اشْرَحْ لِی صَدْرِی». چون فرمان آمد از جبّار کائنات بموسی (ع) کلیم که: «اذْهَبْ إِلی‌ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغی‌» و موسی دل بر آن نهاد که پیش فرعون رود، از اللَّه تعالی تمکین خواست و ساز و اهبّت آن کار، گفت: «رَبِّ اشْرَحْ لِی صَدْرِی» و ا
  4. ۲ - النوبة الثالثةقوله: «قالَ رَبِّ اشْرَحْ لِی صَدْرِی» فرمان آمد از جبّار کائنات بموسی کلیم (ع) که یا موسی: «اذْهَبْ إِلی‌ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغی‌» برو بر آن مرد طاغی شوخ گردنکش که بر معاصی دلیر گشته. چگویم خداوندا فرمان چیست؟ «فَقُلْ هَلْ لَکَ إِلی‌ أَنْ تَزَکَّی» ای م
  5. ۳ - النوبة الاولىقوله تعالی: «مِنْها خَلَقْناکُمْ» از آن آفریدیم شما را «وَ فِیها نُعِیدُکُمْ» و باز شما را بریم، «وَ مِنْها نُخْرِجُکُمْ» و باز از آن بیرون آریم شما را، «تارَةً أُخْری‌» (۵۵) باری دیگر.
  6. ۳ - النوبة الثانیةقوله: «مِنْها خَلَقْناکُمْ» مردودة الی الارض المسمّاة فی الآیة قبل. میگوید شما را که آفریدم از زمین آفریدم یعنی آدم که اصل شما است و پدر شما او را از خاک و گل آفریدم.
  7. ۳ - النوبة الثالثةقوله: «مِنْها خَلَقْناکُمْ وَ فِیها نُعِیدُکُمْ»، بدان که آدمی دو چیزست: جانست و تن جان از نورست و نور علوی، تن از خاک و خاک سفلی، جان خواست که بر شود که علوی بود، تن خواست که فرورود که سفلی بود، ملک تعالی و تقدّس بکمال قدرت خویش هر دو را بند یکدیگر ساخت،
  8. ۴ - النوبة الاولىقوله تعالی: «إِنَّهُ مَنْ یَأْتِ رَبَّهُ مُجْرِماً» هر که بخداوند خویش آید و کافر آید، «فَإِنَّ لَهُ جَهَنَّمَ» او را دوزخست، «لا یَمُوتُ فِیها» نمیرد در ان دوزخ «وَ لا یَحْیی‌» (۷۴) و نه زندگانی خوش زید.
همه‌ی ۲۰- سورة طه- مکیّة ←

میبدی درباره‌ی میبدی

ابوالفضل رشید الدین میبدی نویسنده و مفسر قرآن در نیمه اول قرن ششم است. مهمترین اثر وی تفسیر کشف الاسرار و عدة الابرار است. کشف الاسرار و عدةالابرار تفسیر بزرگ مشروحی است بر قرآن که تألیف آن در اوایل سال ۵۲۰ هجری آغاز شده است. این کتاب بر اساس تفسیر الهروی خواجه عبدالله انصاری (که هم اکنون در دست نیست) و در ده جلد نوشته...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.