پرش به محتوای اصلی
امیرخسرو دهلوی امیرخسرو دهلوی

مثنویات

شمارهٔ ۶ - از اینجاست که از مدح کردن اظهار بیزاری و از اهل زمانه گله می‌کند

گرمی دل نیست چو حاصل مرا

سرد شد از آب سخن دل مرا

تاکی از ین شیوه به ننگی شوم

بی‌غرض آماج خدنگی شوم

تام گدائی کنم اسکندری

خلعت عیسی فگنم بر خری

محتشمانند درین روزگار

مس به زر اندودهٔ ناقص عیار

کوردل از دولت و کوته‌نظر

دولتشان از دلشان کورتر

گوش گران و همه ناموس جوی

سفله‌وش و دون‌صفت و تنگ‌خوی

بی کرمی نام فروشی کنند

بی گهری مرتبه کوشی کنند

خورده به درویش نیاز ند پیش

بیش رسانند بدانجا که بیش

گر برسانند، مثل، بر گدای

یک درمی ده طلبند از خدای

این سخن چند که بی‌خواست است

شاعری ای نیست همه راست ست

لیک به خواهش چو مرا نیست راه

جز به خدا یا به در باد شاه

هر چه گفتم ز کسی باک نیست

زهر نخوردم غم تریاک نیست

نیت آن دارم ازین پس به راز

کز در شه نیز شوم بی‌نیاز

پشت بجویم نه پناهی ز کس

چون خداوند کنم روی و بس

ادامه‌ی مثنویات

  1. شمارهٔ ۸ - عزم وی ، بر ایجاد گری ، درین ابیات شرح یافته :آنچه زسر جوش دل نقشبند
  2. شمارهٔ ۹ - محض به سخن شناسان حق خورده گیری را قایل است:آن که شناسندهٔ این گوهرست
  3. شمارهٔ ۱۰ - گر چه در پایان سرودن این اشعار بخود چنین خطاب کرده بود:لیک اگر پند من آری به گوش
  4. شمارهٔ ۱۱ - امیر خسرو‌، در ایام نگاشتن اشعار قران السعدین هنوز مثنوی‌های خمسه را به جواب خمسه زنی می ننوشته است خود ملتفت است که این مثنوی او بر سبک نظامی است و آن استاد بزرگ را می‌ستاید:ور هوس مثنوی‌ات در دل است
  5. شمارهٔ ۱۲ - استاد دیگر، سعدی را نیز می‌ستاید:ور غزلت یاد جوانی دهد
  6. شمارهٔ ۱۳ - (در پی این فهرست منظوم ابیات گزیده‌ای را از حمد، مناجات، نعت و معراج می‌آریم که محسنات معنوی عمده دارد) حمد:حمد خداوند سرایم نخست
  7. شمارهٔ ۱۴ - مناجاتمن که به حکم تو درین کارگاه
  8. شمارهٔ ۱۵ - نعتپیش رو کوکبه انبیاء
همه‌ی مثنویات ←

امیرخسرو دهلوی درباره‌ی امیرخسرو دهلوی

امیرخسرو دهلوی عارف و شاعر بزرگ پارسی‌گوی هند در سال ۶۵۱ هجری قمری در دهلی متولد شد. ( با استناد به این بیت منتسب به او سال تولد وی ۶۵۲ است: آنچه به تاریخ ز هجرت گذشت بود سنه ششصد و هشتاد و هشت سال من امروز اگر بر رسی راست بگویم همه شش بود و سی ). پس از کسب معلومات به شاعری پرداخت و در دربار پادشاهان هند تقرب حاص...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.