پرش به محتوای اصلی
هلالی جغتایی هلالی جغتایی

شاه و درویش

بخش ۴۴ - ایضا فی الموعظه النصیحه

لاله‌زار جهان عجب باغی‌ست

که از آن باغ هر نفس داغی‌ست

نیست بوی نشاط در گل او

محنت‌افزاست صوت بلبل او

دهن غنچه‌اش که خندان‌ست

دل پرخون دردمندان‌ست

هست هر برگ و شاخ در چمنش

تن گل‌چهره‌ای و پیرهنش

هر بنفشه که بر لب جویی‌ست

گره زلف عنبرین‌مویی‌ست

لاله کز خاک می‌دمد هر سال

صفحهٔ عارض‌ست و نقطهٔ خال

هر کجا تازه سرو رعنایی‌ست

قد موزون سروبالایی‌ست

تا توانی دل از جهان بگسل

رشتهٔ مهر از این و آن بگسل

جاودان نیست عالم فانی

تو درو جاودان کجا مانی؟

روی در ملک جاودانی کن

ترک این کهنه دیر فانی کن

پا در این دام پیچ‌پیچ منه

همه هیچ‌ند، دل به هیچ منه

پیش گوهرشناس گوهرسنج

هست عالم چو عرصهٔ شطرنج

که به بازیچه هر زمان شاهی

سوی این عرصه می کند راهی

گر خوری همچو خضر آب حیات

تشنه‌لب جان دهی درین ظلمات

فی المثل عمر نوح گر یابی

چون به توفان رسی خطر یابی

ادامه‌ی شاه و درویش

  1. بخش ۴۶ - آمدن گدا به دربار شاهچون ز الطاف شاه نیک‌اندیش
  2. بخش ۴۷ - به وصل رسیدن درویش و دوری او بار دیگر به جور رقیبگفت راوی که شاه هر نفسی
  3. بخش ۴۸ - عزیمت کردن شاه بر سر خصم و ظفر یافتن او بر دشمن و کشته شدن رقیبباز چون موسم زمستان شد
  4. بخش ۴۹ - عمر به سر کردن شاه و گدا با یکدیگرچون سر زلف شب به دست آمد
  5. بخش ۵۰ - در بی‌وفایی عمرآه ازین منزلی که در پیش‌ست
  6. بخش ۵۱ - در خاتمهٔ کتاب گویدشکر لله که این خجسته کلام
  7. بخش ۵۲ - حکایت به طریق تمثیلکرکسی ژاژخای بی‌معنی
  8. بخش ۵۳ - مناجاتکردگارا به بی‌نیازی خویش
همه‌ی شاه و درویش ←

هلالی جغتایی درباره‌ی هلالی جغتایی

بدرالدین هلالی استرآبادی از بزرگترین شاعران اواخر قرن نهم و اوایل قرن دهم بوده است که اصالتاً از ترکان جغتایی است. او در هرات متولد شده است و از ملازمان امیر علیشیر نوایی بوده است. شهرت او در غزل است و مثنویهای شاه و درویش (شاه و گدا)، صفات‌العاشقین و لیلی و مجنون او نیز معروف است. امیر عبیدالله خان ازبک او را به جهت ک...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.