پرش به محتوای اصلی
قائم مقام فراهانی قائم مقام فراهانی

قصاید و قطعات

شمارهٔ ۹ - در نکوهش حاجی میرزا آقاسی

زاهد چه بلائی تو که این رشته تسبیح

از دست تو سوراخ به سوراخ گریزد

خلق ار همه دنبال تو افتند عجب نیست

یک بره ندیدم که ز سلاخ گریزد

حرف از دهن تست کزین سان بجهد تیز

یا تیز که از معده نفاخ گریزد

هر کو به تو همسایه شود در چمن خلد

از جنت و از چشمه نضاخ گریزد

آنی تو که چون نظم دری خوانی و تازی

نظم از سخن عمعق و شماخ گریزد

من از تو گریزانم ازیرا که روا نیست

گر صاحب تقوی نه ز اوساخ گریزد

ورنه نتوان گفت که در جرگه شاهان

شاهین ز حمامات و زافراخ گریزد

در مذهب من از سگ گر باشد کمتر

شیری که چو گاوش بزند شاخ گریزد

مردی که زصد تیزی صمصام نترسد

شاید که از یک ریزه صملاخ گریزد

آن غوک غدیرست که از روده بترسد

وان موش بیابان که ز سلاخ گریزد

وان دل که زصد نرگس جماش نه لغزد

باشد که ز یک ناکس جماخ گریزد

نبود عجب از مرد کشاور که به دی ماه

از باغ برون آید و در کاخ گریزد

بس راکب و راجل که چو دی در رسد از دشت

زی شهر به شملال و به شرواخ گریزد

بلبل که بود عاشق رخسار گل از گل

در باغ شود زاغ چو گستاخ گریزد

سار است و چکاوک که ز بستان به زمستان

هم چون ملخ از بدوی ملاخ گریزد

با این همه عبدی که به مولا بودش انس

بالله که به صد ناله و صد آخ گریزد

برفاخته نسبت نه توان داد که آسان

از جلوه گه سرو به جلواخ گریزد

مرغی که همه ساله خورد دانه ز یک تاک

حاشا که ز عنقود وز شمراخ گریزد

چون باد خزان بار رزان جمله فرو ریخت

آسیمه به هر لانه و هر لاخ گریزد

بی چاره چوزین باغ به در راه ندارد

ناچار ازین شاخ به آن شاخ گریزد

ادامه‌ی قصاید و قطعات

  1. شمارهٔ ۱۱ - قطعه ای است که قائم مقام از جانب میرزاذره گفتهخسروا! ای آن که خدام درت از یک نظر
  2. شمارهٔ ۱۲ - در وصف فروردین و ستایش ولی عهدباز باغ از فر فرودین جوان شد
  3. شمارهٔ ۱۳ - در شکوه از والی عراقای داور دین پرور عادل که ز عدلت
  4. شمارهٔ ۱۴ - در هجو حاجی حیدر علی خان شیرازی صندوق دار و مهردار ولی عهد عباس میرزاجهان داور خدیوا آن توئی امروز در عالم
  5. شمارهٔ ۱۵ - ایضاقطعه ای است در نکوهش و شکایت از هموخسروا جز دل من بنده که خود قابل نیست
  6. شمارهٔ ۱۶ - قائم مقام از قول میرزا شهدی گفتهخسروا، دین پرورا: ای آن که کار ملک را
  7. شمارهٔ ۱۷ - در نکوهش آصف الدوله و سرداران فراری از جنگ روسیهدین ز چه باقی است از بقای ولی عهد
  8. شمارهٔ ۱۸ - این قصیده را قائم مقام در شکست ایران و استیلای روس از روی دل تنگی گفته استروزگار است این که گه عزّت دهد گه خوار دارد
همه‌ی قصاید و قطعات ←

قائم مقام فراهانی درباره‌ی قائم مقام فراهانی

سید ابوالقاسم قائم مقام (زاده ۱۱۵۸ خورشیدی در مهرآباد اراک - درگذشته ۱۲۱۴ خورشیدی در تهران) مشهور به قائم مقام فراهانی صدر اعظم ایران، سیاستمدار، ادیب، شخصیت برجسته و تأثیرگذار ایران زمین در عرصهٔ حکومت و سیاست و نیز ادب و هنر نیمهٔ اول قرن سیزدهم هجری بود. وی در زمان فتحعلیشاه در دستگاه ولیعهد او عباس میرزا صاحب مقام...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.