پرش به محتوای اصلی
سام میرزا صفوی سام میرزا صفوی

صحیفهٔ سوم در ذکر وزرا

۱۷۲- سیف الدین محمود رجایی

اصلش از اصفهان است، چون تقریراتش در وجه معقولی و ادای کلماتش در نهایت شیرینی و مقبولی، من او را خوش لهجه گفته ام اگر کسی سخن گفتن او شنیده باشد داند که اسمی است با مسمی از فرزندان کمال الدین اسمعیل مشهور است و در علم سیاق و معاملات دیوانی بی بدل خصوصا در شعر، در همه اصنافی شعر گفته و در هجو بی مثل است در جواب این قصیده ی امیدی که گفته :

کنون کاز سر سرو و پای صنوبر

کشد مرغ مرغوله و لاله ساغر

قصیده ای غرا گفته این مطلع و یک بیت از آن قصیده از اوست :

صنوبر قد من که نازش بود بر

بر او بسته ام دل چو بار صنوبر

ملایک سپاها سپاهان خرابست

ز اعمال عمال پر زور و پر زر

این رباعی هم از اوست :

آن گل که دل اهل وفا را خون کرد

خون کرد چنانکه کس نداند چون کرد

سر پنجه بخون عاشقان گلگون کرد

چون شاخ گلی که غنچه ها بیرون کرد

ادامه‌ی صحیفهٔ سوم در ذکر وزرا

  1. ۱۷۴- شاه صدرولد شاه عنایت الله دیلمی بود در سنه خمس و خمسین و تسعمایه وفات یافت این بیت از اوست :
  2. ۱۷۵- امیر فرامرزاز جمله اکابر دیالمه است و در اوایل جوانی چنانکه افتد و دانی بخوردن باده و معاشرت با گلرخان ساده در بهار زندگی اوقات میگذراند، اما پیش از آنکه داعی حق را لبیک گوید از تمامی مناهی توبه نموده تخلص او در اشعار الهی بود . این دو مطلع از جمله اشعار اوست :
  3. ۱۷۶- مقصود بیکاصلش از خاکیان شیراز است و در تبریز متولد شده از اوان صبی الی یومنا هذا در دفتر خانه همایون بامر استیفا اقدام مینمود الحق در فن انشاء سخنانش بروجه وجیه و سیاق کلامش در باب معاملات بر همت توجیه، سلیقه اش در این دو، وادی بغایت عالی در شعر شناسی و سنجیدگی مس
  4. ۱۷۷- خواجه هدایت اللهمشرف اصطبل صاحب قرانی است اصل او از کاشان است مردی فقیر و ندیم مشرب است شعر تزریق را بهتر از شعرای زمان میگوید از جمله لیلی و مجنونی گفته که این دو بیت از آنست :
  5. ۱۷۸- خواجه شیخ محمدپسر خواجه قوام الدین محمد ضعیف است در اصفهان با مر استیفا مشغول است این بیت از اوست :
  6. ۱۷۹- خواجه ملکاصفهانی است در فن سیاق مهارت تمام دارد این مطلع از اوست :
  7. ۱۸۰- خواجه مرشدپسر خواجه میرک شیرازیست که سالها صاحب توجیه دفتر دیوان اعلی بود و علم سیاق را با صورت خط تعلیق جمع کرد و لا ابالی واقع شده بود طبعش در شعر موافق افتاده و این مطلع از اوست :
  8. ۱۸۱- مسعود بیکبرادر کهتر اوست و در اطوار بهتر از او سلیقه اش در شعر و سیاق روان، طبعش از این مطلع معلوم توان کرد :
همه‌ی صحیفهٔ سوم در ذکر وزرا ←

سام میرزا صفوی درباره‌ی سام میرزا صفوی

ابوالنصر سام میرزا صفوی (تولد ۹۲۳ قمری در مراغه، وفات ۹۷۵ قمری در قلعهٔ قهقهه در نزدیکی مشگین‌شهر) از فرزندان شاه اسماعیل یکم صفوی است که اهل هنر بوده و کتاب تذکرهٔ سامی یا تحفهٔ سامی را به سال ۹۵۷ قمری نوشته است. در زمینهٔ خوشنویسی هم از او آثار قابل توجهی باقی است. سام میرزا به تحریک اطرافیانش یک بار به سرپیچی از بر...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.