پرش به محتوای اصلی
صفی علیشاه صفی علیشاه

۴۳- سوره الزّخرف

۲- آیات ۹ تا ۱۵

وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ اَلْأَرْضَ لَیَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ اَلْعَزِیزُ اَلْعَلِیمُ (۹) اَلَّذِی جَعَلَ لَکُمُ‌ اَلْأَرْضَ مَهْداً وَ جَعَلَ لَکُمْ فِیهٰا سُبُلاً لَعَلَّکُمْ تَهْتَدُونَ (۱۰) وَ اَلَّذِی نَزَّلَ مِنَ اَلسَّمٰاءِ مٰاءً بِقَدَرٍ فَأَنْشَرْنٰا بِهِ بَلْدَةً مَیْتاً کَذٰلِکَ تُخْرَجُونَ (۱۱) وَ اَلَّذِی خَلَقَ اَلْأَزْوٰاجَ کُلَّهٰا وَ جَعَلَ لَکُمْ مِنَ اَلْفُلْکِ وَ اَلْأَنْعٰامِ مٰا تَرْکَبُونَ (۱۲) لِتَسْتَوُوا عَلیٰ ظُهُورِهِ ثُمَّ تَذْکُرُوا نِعْمَةَ رَبِّکُمْ إِذَا اِسْتَوَیْتُمْ عَلَیْهِ وَ تَقُولُوا سُبْحٰانَ اَلَّذِی سَخَّرَ لَنٰا هٰذٰا وَ مٰا کُنّٰا لَهُ مُقْرِنِینَ (۱۳) وَ إِنّٰا إِلیٰ رَبِّنٰا لَمُنْقَلِبُونَ (۱۴) وَ جَعَلُوا لَهُ مِنْ عِبٰادِهِ جُزْءاً إِنَّ اَلْإِنْسٰانَ لَکَفُورٌ مُبِینٌ (۱۵)

و هر آینه اگر بپرسی از ایشان که که آفرید آسمانها و زمین را هر آینه خواهند گفت البته آفرید آنها را خدای غالب دانا (۹) آنکه گردانید برای شما زمین را بستری و گردانید برای شما در آن راهها باشد که شما هدایت یابید (۱۰) و آنکه فرو فرستاد از آسمان آبی باندازه پس زنده گردانیدیم بآن جای مرده را همچنین بیرون آورده می‌شوید (۱۱) و آنکه آفرید اصناف را همه آنها و گردانید برای شما از کشتیها و چهارپایان آنچه سوار می‌شوید (۱۲) تا قرار گیرید بر پشتهای آن پس یاد کنند نعمت پروردگارتان را چون قرار گیرید بر آن و بگویند دانم پاک بودن آن که رام گردانید برای ما این را و نبودیم مر آن را توانایی دارندگان (۱۳) و بدرستی که ما بسوی پروردگارمان باز گروندگانیم (۱۴) و گردانیدند مر او را از بندگانش بهره بدرستی که انسان هر آینه ناسپاسی است هویدا (۱۵)

پرسی ار زین مشرکین که آفرید

این زمین و آسمان کآید به دید

می بگویند آن خداوندی که هست

غالب و دانا به هر عالی و پست

آنکه فرمود این زمین را چون بساط

تا مقر باشد شما را ز انبساط

هم پدید آورد در وی راهها

تا شما یابید ره بر هر کجا

وآنکه بفرستاد آب از آسمان

قدر حاجت بر بلاد و بر مکان

ارض مرده زنده شد زو همچنین

مردگان آیند بیرون از زمین

وآنکه کرد اصناف را خلق از رشاد

جمله حیوان و نباتات و جماد

صنف حیوان و نبات اندر ظهور

هست مانا از اناث و از ذکور

در جماد از راه طبع است و مزاج

هم به تأثیر و به طعم از امتزاج

کرده پیدا فُلک و اَنعام از قرار

تا به بحر و برّ شوید آن را سوار

راست چون بر پشت مرکب ها شوید

یاد نعمت های رب خود کنید

راست چون گشتید گویید از ثنا

قول سُبحَانَ الَّذِی سَخَّرَ لَنَا

پاک باشد یعنی از شبه و شریک

آنکه کرد از بهر ما این رام نیک

ما نباشیم از توانایی خویش

مر ورا فرمانروا کم یا که بیش

باز ما گردیم بر پروردگار

عاقبت بر مرکب چوبین سوار

نیک باشد ذاکر پر مایه را

گر بخواند در رکوب این آیه را

اعتراف اینسان کنند از بدگمان

پس ورا گیرند جُزء از بندگان

جُزء یعنی بر ولد نسبت دهند

کز ملایک مر بنات او راست چند

زآنکه آنسان ناسپاسند آشکار

ناسپاسی این است بر پروردگار

ادامه‌ی ۴۳- سوره الزّخرف

  1. ۴- آیات ۲۶ تا ۳۲وَ إِذْ قٰالَ إِبْرٰاهِیمُ لِأَبِیهِ وَ قَوْمِهِ إِنَّنِی بَرٰاءٌ مِمّٰا تَعْبُدُونَ (۲۶) إِلاَّ اَلَّذِی فَطَرَنِی فَإِنَّهُ سَیَهْدِینِ (۲۷) وَ جَعَلَهٰا کَلِمَةً بٰاقِیَةً فِی عَقِبِهِ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ (۲۸) بَلْ مَتَّعْتُ هٰؤُلاٰءِ وَ آبٰاءَهُمْ
  2. ۵- آیات ۳۳ تا ۳۹وَ لَوْ لاٰ أَنْ یَکُونَ اَلنّٰاسُ أُمَّةً وٰاحِدَةً لَجَعَلْنٰا لِمَنْ یَکْفُرُ بِالرَّحْمٰنِ لِبُیُوتِهِمْ سُقُفاً مِنْ فِضَّةٍ وَ مَعٰارِجَ عَلَیْهٰا یَظْهَرُونَ (۳۳) وَ لِبُیُوتِهِمْ أَبْوٰاباً وَ سُرُراً عَلَیْهٰا یَتَّکِؤُنَ (۳۴) وَ زُخْرُفاً وَ إِن
  3. ۶- آیات ۴۰ تا ۴۵أَ فَأَنْتَ تُسْمِعُ اَلصُّمَّ أَوْ تَهْدِی اَلْعُمْیَ وَ مَنْ کٰانَ فِی ضَلاٰلٍ مُبِینٍ (۴۰) فَإِمّٰا نَذْهَبَنَّ بِکَ فَإِنّٰا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ (۴۱) أَوْ نُرِیَنَّکَ اَلَّذِی وَعَدْنٰاهُمْ فَإِنّٰا عَلَیْهِمْ مُقْتَدِرُونَ (۴۲) فَاسْتَمْسِکْ بِالّ
  4. ۷- آیات ۴۶ تا ۵۰وَ لَقَدْ أَرْسَلْنٰا مُوسیٰ بِآیٰاتِنٰا إِلیٰ فِرْعَوْنَ وَ مَلاَئِهِ فَقٰالَ إِنِّی رَسُولُ رَبِّ اَلْعٰالَمِینَ (۴۶) فَلَمّٰا جٰاءَهُمْ بِآیٰاتِنٰا إِذٰا هُمْ مِنْهٰا یَضْحَکُونَ (۴۷) وَ مٰا نُرِیهِمْ مِنْ آیَةٍ إِلاّٰ هِیَ أَکْبَرُ مِنْ أُخْتِهٰا وَ أ
  5. ۸- آیات ۵۱ تا ۵۶وَ نٰادیٰ فِرْعَوْنُ فِی قَوْمِهِ قٰالَ یٰا قَوْمِ أَ لَیْسَ لِی مُلْکُ مِصْرَ وَ هٰذِهِ اَلْأَنْهٰارُ تَجْرِی مِنْ تَحْتِی أَ فَلاٰ تُبْصِرُونَ (۵۱) أَمْ أَنَا خَیْرٌ مِنْ هٰذَا اَلَّذِی هُوَ مَهِینٌ وَ لاٰ یَکٰادُ یُبِینُ (۵۲) فَلَوْ لاٰ أُلْقِیَ عَلَیْ
  6. ۹- آیات ۵۷ تا ۶۲وَ لَمّٰا ضُرِبَ اِبْنُ مَرْیَمَ مَثَلاً إِذٰا قَوْمُکَ مِنْهُ یَصِدُّونَ (۵۷) وَ قٰالُوا أَ آلِهَتُنٰا خَیْرٌ أَمْ هُوَ مٰا ضَرَبُوهُ لَکَ إِلاّٰ جَدَلاً بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ (۵۸) إِنْ هُوَ إِلاّٰ عَبْدٌ أَنْعَمْنٰا عَلَیْهِ وَ جَعَلْنٰاهُ مَثَلاً
  7. ۱۰- آیات ۶۳ تا ۶۷وَ لَمّٰا جٰاءَ عِیسیٰ بِالْبَیِّنٰاتِ قٰالَ قَدْ جِئْتُکُمْ بِالْحِکْمَةِ وَ لِأُبَیِّنَ لَکُمْ بَعْضَ اَلَّذِی تَخْتَلِفُونَ فِیهِ فَاتَّقُوا اَللّٰهَ وَ أَطِیعُونِ (۶۳) إِنَّ اَللّٰهَ هُوَ رَبِّی وَ رَبُّکُمْ فَاعْبُدُوهُ هٰذٰا صِرٰاطٌ مُسْتَقِیمٌ (۶۴)
  8. ۱۱- آیات ۶۸ تا ۸۰یٰا عِبٰادِ لاٰ خَوْفٌ عَلَیْکُمُ اَلْیَوْمَ وَ لاٰ أَنْتُمْ تَحْزَنُونَ (۶۸) اَلَّذِینَ آمَنُوا بِآیٰاتِنٰا وَ کٰانُوا مُسْلِمِینَ (۶۹) اُدْخُلُوا اَلْجَنَّةَ أَنْتُمْ وَ أَزْوٰاجُکُمْ تُحْبَرُونَ (۷۰) یُطٰافُ عَلَیْهِمْ بِصِحٰافٍ مِنْ ذَهَبٍ وَ أَکْوٰاب
همه‌ی ۴۳- سوره الزّخرف ←

صفی علیشاه درباره‌ی صفی علیشاه

میرزا حسن اصفهانی متخلص به «صفی» و ملقب به صفی‌علی‌شاه (زادهٔ ۱۲۵۱ قمری در اصفهان، درگذشتهٔ ۱۳۱۶ قمری در تهران)، قطب دروایش نعمت‌اللهی و از شاعران بزرگ صوفی مشرب سده‌های اخیر است. او مردى ادیب و شاعر و در نظم انواع شعر توانا بود. پدرش بازرگان بود. وی در کودکى به همراه پدر به یزد رفت و تا سن بیست سالگى در آن شهر زیست....

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.