پرش به محتوای اصلی
صفی علیشاه صفی علیشاه

۱۲- سوره یوسف

۲۱- آیات ۵۶ تا ۵۷

وَ کَذٰلِکَ مَکَّنّٰا لِیُوسُفَ فِی اَلْأَرْضِ یَتَبَوَّأُ مِنْهٰا حَیْثُ یَشٰاءُ نُصِیبُ بِرَحْمَتِنٰا مَنْ نَشٰاءُ وَ لاٰ نُضِیعُ أَجْرَ اَلْمُحْسِنِینَ (۵۶) وَ لَأَجْرُ اَلْآخِرَةِ خَیْرٌ لِلَّذِینَ آمَنُوا وَ کٰانُوا یَتَّقُونَ (۵۷)

و همچنین تمکن دادیم مر یوسف را در زمین که منزل گزیند از آن هر جا که خواهد می‌رسانیم برحمت خود هر که را خواهیم و ضایع نسازیم مزد نیکوکاران (۵۶) را و هر آینه مزد آخرت بهتر است از برای آنان که گرویدند و بودند که پرهیزکاری می‌کردند (۵۷)

گفت زآن رو همچنان دادیم جای

ما به ارض او را و هم فرمانروای

ساختی جا هر کجا می خواست او

قلعه ها و خانه ها آراست او

هم رسانیم آنکه را خواهیم ما

رحمت خود از نصیب مَن یشَآء

ضایع و باطل نگردانیم هیچ

اجر نیکوکارگان را در بسیج

اجر عقبی نزد ما نیکوتر است

آنکه را مؤمن به دار دیگر است

می بُوَند ایشان از آن پرهیزکار

از فواحش وز قبایح بر کنار

یوسف از احسان و از تقوی ز چاه

یافت رفعت، شد به مصر او پادشاه

ذکر تقوایش شنیدی چون تمام

ذکر احسانش شنو بر خاص و عام

چونکه سال قحط از پی در رسید

کرد آن کز غیر او کس می ندید

گشت قحطی در تمام مصر و شام

شد خلایق جمله محتاج طعام

سال اول مصریان از نقد خویش

غلّه بخریدند ز او کم یا که بیش

سال دویم از طلا و آلاتشان

وز نفایس آنچه بُد ز اوقاتشان

سال سیّم از غلام و از کنیز

سال چارم از مواشی وز جهیز

سال پنجم از ضیاع و از عقار

در شش از فرزندشان بی اختیار

سال هفتم جمله خط بندگی

مر به وی دادند اندر زندگی

پیش ریّان جمله را تعداد کرد

در زمان آن جمله را آزاد کرد

هر چه را بگرفته بود از جزء و کل

رد به ایشان کرد محبوب رسل

چون ملک دید این چنین احسان از او

گفت در دم لا اله غیرهُ

مر ستایش کردگاری را سزاست

کاین چنین آدم ز خاکی کرد راست

وصف نیکو این چنین است ای فقیر

بت پرست از وی شود ایمان پذیر

مظهر حسن خدا این آدم است

صورت و سیرت ز حسنش با هم است

بر نیاید کار از دعویِ دو جو

مرد بر معنی بود جانش گرو

گر نداری معنی ای نی آدمی

نقش حمّامی به هیکل رستمی

رستم گرمابه گرز و سبلت است

کی ز گرز سبلتش جوزی شکست

تا چه جای آنکه ز او افراسیاب

زهره اش گردد به گاه حمله آب

وصف مردان گر نداری ای فقیر

دم مزن از فقر رو کُنجی بمیر

گر نمایی اندکی در خود نظر

وا شناسی نیک و بد را سر به سر

تو نرفتی هیچ اندر خود فرو

تا بدانی حق ضمیری یا دو رو

از منافق یک نشان گویم ز صد

عیب غیری بیند او نه عیب خود

ادامه‌ی ۱۲- سوره یوسف

  1. ۲۳- آیات ۶۳ تا ۶۷فَلَمّٰا رَجَعُوا إِلیٰ أَبِیهِمْ قٰالُوا یٰا أَبٰانٰا مُنِعَ مِنَّا اَلْکَیْلُ فَأَرْسِلْ مَعَنٰا أَخٰانٰا نَکْتَلْ وَ إِنّٰا لَهُ لَحٰافِظُونَ (۶۳) قٰالَ هَلْ آمَنُکُمْ عَلَیْهِ إِلاّٰ کَمٰا أَمِنْتُکُمْ عَلیٰ أَخِیهِ مِنْ قَبْلُ فَاللّٰهُ خَیْرٌ حٰافِظ
  2. ۲۴- آیات ۶۸ تا ۷۰وَ لَمّٰا دَخَلُوا مِنْ حَیْثُ أَمَرَهُمْ أَبُوهُمْ مٰا کٰانَ یُغْنِی عَنْهُمْ مِنَ اَللّٰهِ مِنْ شَیْ‌ءٍ إِلاّٰ حٰاجَةً فِی نَفْسِ یَعْقُوبَ قَضٰاهٰا وَ إِنَّهُ لَذُو عِلْمٍ لِمٰا عَلَّمْنٰاهُ وَ لٰکِنَّ أَکْثَرَ اَلنّٰاسِ لاٰ یَعْلَمُونَ (۶۸) وَ لَمّٰا
  3. ۲۵- آیات ۷۱ تا ۷۶قٰالُوا وَ أَقْبَلُوا عَلَیْهِمْ مٰا ذٰا تَفْقِدُونَ (۷۱) قٰالُوا نَفْقِدُ صُوٰاعَ اَلْمَلِکِ وَ لِمَنْ جٰاءَ بِهِ حِمْلُ بَعِیرٍ وَ أَنَا بِهِ زَعِیمٌ (۷۲) قٰالُوا تَاللّٰهِ لَقَدْ عَلِمْتُمْ مٰا جِئْنٰا لِنُفْسِدَ فِی اَلْأَرْضِ وَ مٰا کُنّٰا سٰارِقِینَ
  4. ۲۶- آیات ۷۷ تا ۷۹قٰالُوا إِنْ یَسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ أَخٌ لَهُ مِنْ قَبْلُ فَأَسَرَّهٰا یُوسُفُ فِی نَفْسِهِ وَ لَمْ یُبْدِهٰا لَهُمْ قٰالَ أَنْتُمْ شَرٌّ مَکٰاناً وَ اَللّٰهُ أَعْلَمُ بِمٰا تَصِفُونَ (۷۷) قٰالُوا یٰا أَیُّهَا اَلْعَزِیزُ إِنَّ لَهُ أَباً شَیْخاً کَبِیراً
  5. ۲۷- آیات ۸۰ تا ۸۲فَلَمَّا اِسْتَیْأَسُوا مِنْهُ خَلَصُوا نَجِیًّا قٰالَ کَبِیرُهُمْ أَ لَمْ تَعْلَمُوا أَنَّ أَبٰاکُمْ قَدْ أَخَذَ عَلَیْکُمْ مَوْثِقاً مِنَ اَللّٰهِ وَ مِنْ قَبْلُ مٰا فَرَّطْتُمْ فِی یُوسُفَ فَلَنْ أَبْرَحَ اَلْأَرْضَ حَتّٰی یَأْذَنَ لِی أَبِی أَوْ یَحْک
  6. ۲۸- آیات ۸۳ تا ۸۶قٰالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَکُمْ أَنْفُسُکُمْ أَمْراً فَصَبْرٌ جَمِیلٌ عَسَی اَللّٰهُ أَنْ یَأْتِیَنِی بِهِمْ جَمِیعاً إِنَّهُ هُوَ اَلْعَلِیمُ اَلْحَکِیمُ (۸۳) وَ تَوَلّٰی عَنْهُمْ وَ قٰالَ یٰا أَسَفیٰ عَلیٰ یُوسُفَ وَ اِبْیَضَّتْ عَیْنٰاهُ مِنَ اَلْحُزْنِ فَ
  7. ۲۹- آیات ۸۷ تا ۸۹یٰا بَنِیَّ اِذْهَبُوا فَتَحَسَّسُوا مِنْ یُوسُفَ وَ أَخِیهِ وَ لاٰ تَیْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اَللّٰهِ إِنَّهُ لاٰ یَیْأَسُ مِنْ رَوْحِ اَللّٰهِ إِلاَّ اَلْقَوْمُ اَلْکٰافِرُونَ (۸۷) فَلَمّٰا دَخَلُوا عَلَیْهِ قٰالُوا یٰا أَیُّهَا اَلْعَزِیزُ مَسَّنٰا وَ أَه
  8. ۳۰- آیات ۹۰ تا ۹۲قٰالُوا أَ إِنَّکَ لَأَنْتَ یُوسُفُ قٰالَ أَنَا یُوسُفُ وَ هٰذٰا أَخِی قَدْ مَنَّ اَللّٰهُ عَلَیْنٰا إِنَّهُ مَنْ یَتَّقِ وَ یَصْبِرْ فَإِنَّ اَللّٰهَ لاٰ یُضِیعُ أَجْرَ اَلْمُحْسِنِینَ (۹۰) قٰالُوا تَاللّٰهِ لَقَدْ آثَرَکَ اَللّٰهُ عَلَیْنٰا وَ إِنْ کُنّ
همه‌ی ۱۲- سوره یوسف ←

صفی علیشاه درباره‌ی صفی علیشاه

میرزا حسن اصفهانی متخلص به «صفی» و ملقب به صفی‌علی‌شاه (زادهٔ ۱۲۵۱ قمری در اصفهان، درگذشتهٔ ۱۳۱۶ قمری در تهران)، قطب دروایش نعمت‌اللهی و از شاعران بزرگ صوفی مشرب سده‌های اخیر است. او مردى ادیب و شاعر و در نظم انواع شعر توانا بود. پدرش بازرگان بود. وی در کودکى به همراه پدر به یزد رفت و تا سن بیست سالگى در آن شهر زیست....

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.