پرش به محتوای اصلی
ملا احمد نراقی ملا احمد نراقی

مثنوی طاقدیس

بخش ۶۰ - حکایت سمنون محب که بلا طلبید و طاقت نیاورد و از پا درآمد

برد سمنون محب را شور عشق

روزی اندر قله‌های طور عشق

ساقی عشقش قدح لبریز داد

بادهٔ پر زور شورانگیز داد

سینه پر سودا و دل پر شور شد

عافیت جویی ز جانش دور شد

گفت یا رب عاشقم بر درد تو

سینه‌ای خواهم بلا پرورد تو

جان من را درد بی اندازه ده

درد بی اندازه هر دم تازه ده

هرچه داری از بلای جان گداز

جمله را بر جسم من بفرست باز

هرچه خواهی زهر کن در جام من

زهر تو حلوا بود در کام من

زهر تو خوشتر ز قند و شکر است

تلخ از دستت ز جان شیرین‌تر است

صد قرابه پر طواره پر شرنگ

گیرم و نوشم به یادت بیدرنگ

درد بی اندازه نه بر جان من

پس ببین آن صبر بی پایان من

در بلایت صبر گفتم ای عجب

صبر چه‌بْود جای عیش است و طرب

من خریدارم بلایت را به جان

باورت گر نیست اینک امتحان

دردی آمد معده‌اش را جانگداز

گفت با خود هین بسوز و هم بساز

درد او هر لحظه می‌گشتی فزون

درد می‌پیچیدش اندر اندرون

او همی پیچد بر خود همچو مار

بر دو لب دندان همی دادی فشار

عاقبت دردش فزون از صبر شد

وان همه حلوا و قندش صبر شد

جامه بدرید و گریبان چاک کرد

بر زمین افتاد و بر سر خاک کرد

ناله و فریاد و افغان ساز کرد

ای خدا و ای خدا آغاز کرد

کآمدم از درد دل یا رب به جان

یا رب از این درد بی درمان امان

روزها می‌گشت با قد دوتا

دست بر دل گرد مکتب‌خانه‌ها

گفتی ای طفلان خدا را زینهار

یک دعایی در حق این شرمسار

همتی ای خردسالان همتی

در حق این عم نادان دعوتی

هریکی گفتندی از بهر خدا

ادع ذالعم اللیم الکاذبا

گشت آن بیچاره غافل ز امتحان

خویش را افکند اندر امتحان

ای خدا من در تو بگریزم ز تو

هم پناه از تو همی آرم به تو

من ندارم هیچ جز سوز و گداز

من نمی‌یارم بجز عجز و نیاز

چیست اندر درگهت بسیار نیست

غیر عجز و مسکنت در کار نیست

این زمین و آسمان و مهر و ماه

جملگی هستند بر عجزم گواه

کیستم من غیر مسکین سژند

این تنم یک کهنه پالانی نژند

بندهٔ بیچارهٔ بی دست و پا

مستکینی مبتلایی بینوا

من گواهم مر عیار خویش را

نیست تاب بوته این دلریش را

می دهم من خود گواهی ای خدا

درهمی هستم زبون و ناروا

من که هستم بر عیار خود گواه

دیگرم در بوتهٔ سوزان مخواه

الغرض نامد ز بهر امتحان

مرد زاهد را دو روزی هیچ نان

ادامه‌ی مثنوی طاقدیس

  1. بخش ۶۲ - جواب زن به شوهر خودزن جوابش داد کای مرد خدا
  2. بخش ۶۳ - جواب دادن مرد عارف زن خود راگفت زن را مرد عارف در جواب
  3. بخش ۶۴ - حکایت آمدن عرب شترسوار به شهر ری و سؤال اهل شهراز او و احوال کاروان آن عربآن عرب آمد به سوی شهر ری
  4. بخش ۶۵ - تتمه جواب مرد عارف زن راگو به زن آخر چه گفت آن مؤتمن
  5. بخش ۶۶ - جواب دادن زن مرد راگفت آن زن ای قرین دیرباز
  6. بخش ۶۷ - حکایت آن شکم‌پرست پرخور که از قرآن کُلوا وَ اشْرَبوا را آموخته بودآن یکی پرسید از پر خواره‌ای
  7. بخش ۶۸ - در بیان مذمت و نکوهش فلاسفهآن یکی گردیده محو فلسفه
  8. بخش ۶۹ - در بیان رفتن شیطان به در خانه ی فرعونخانه ی فرعون را شیطان شبی
همه‌ی مثنوی طاقدیس ←

ملا احمد نراقی درباره‌ی ملا احمد نراقی

حاج ملا احمد بن محمد مهدی فاضل نراقی متخلص به صفایی (زادهٔ ۱۴ جمادی‌الثانی سال ۱۱۸۵ یا ۱۱۸۶ ه‍.ق – درگذشته ۱۲۴۵ قمری) دانشمند و مجتهد شیعه، نویسنده و شاعر دورهٔ قاجار بود. آثار وی از روی نسخهٔ آماده شده به همت مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان در گنجور در دسترس قرار گرفته است.

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.