پرش به محتوای اصلی
ملا احمد نراقی ملا احمد نراقی

مثنوی طاقدیس

بخش ۲۱۱ - بیان در اشاره به اسرار صلوة و افعال آن به قول بعض از اهل معرفت

آن اذان و آن اقامه نفخ صور

آن ز جا برخاستن بعث و نشور

آن مصلی موقف و قبله وقوف

بستن احرام در موقف عکوف

چون شدی واقف در آن موقف زبان

می‌گشایی در سپاس و امتنان

حمد و سوره آن سپاس است و ثنا

در وقوف بارگاه کبریا

گوییا آنگه خطاب آید تو را

این زمان بگذار تحمید و ثنا

دفتر اعمال خود را تیز بین

هیبت این روز رستاخیز بین

ای مسافر تا چه آوردی بگو

زین سفر سودت چه باشد مایه کو

خم کنی قامت پی عجز و نیاز

سر کنی تسبیح آن عاجز نواز

من ندارم غیر عجز و لابه هیچ

در من و در کار من شاها مپیچ

قامتی دارم خم از بار گناه

سر به زیرم چونکه هستم رو سیاه

گویدت ای بنده سر بَردار چُست

نامهٔ اعمال خود بنگر درست

سر بَرآری دل ز هولت چاک چاک

خویش را اندازی از هیبت به خاک

جبهه و رو بر زمین سایی همی

پشت دستان را ز غم خایی همی

کان شها پاکا بلندا بر تو را

بنگر از رحمت در این موقف مرا

گویدت گویا که سر بَردار هین

تا چه کرده‌ستی در این دفتر ببین

هین ببین ناپاکی و پاکی خویش

جرئت خود بین و بی باکی خویش

سر برآری لب به استغفار باز

توبه را سازی شفیع و چاره ساز

گویدت بگذشت روز توبه هان

تا چه آوردی بگو فاش و عیان

از خجالت باز می‌مالی جبین

لب پر از سبحان ربی بر زمین

باز می‌آید خطاب با عتاب

خیز از جا شو مهیای جواب

باز برخیزی به تمجید و سپاس

حال این رکعت به اول کن قیاس

عاقبت از عجز بَرداری دو کف

رو به آن درگاه با عز و شرف

این دعاهایت نیاید در حساب

آیدت از پردهٔ عزت خطاب

کای تو را بگذشته ایام دعا

رفته هنگام ثناء و توبه‌ها

باز افتی در رکوع و در سجود

گه رکوع و گه سجود و گه قعود

باز گوید ناید امروز این به کار

مایه و سود آنچه آوردی بیار

عجز و زاری و سپاس و آفرین

جمله افکندی به روز واپسین

روزگاران را به غفلت باختی

کار خود با این جهان انداختی

هان چه سود از مایه‌ات اندوختی

هان چه شمع از مایه‌ات افروختی

لرزدت آن دم ز هیبت استخوان

هم رود قوّت ز پایت هم توان

نی به پایت قوّت برخاستن

نی زبان عذر خسران خواستن

پس نشینی بر زمین بیچاره‌وار

دست بسته پا شکسته شرمسار

پس به توحید خدا گویا شوی

چاره از توفیق حق پویا شوی

کاشهد ان لا اله لی سواه

من به وحدانیتت هستم گواه

هم گواهم بر نبی مؤتمن

این دو، هم سرمایه و هم سود من

عمر خود گر صرف عصیان کرده‌ام

این دو را لیکن شفیع آورده‌ام

سود من از این سفر اینست و بس

نیست غیر از این دواَم فریاد رس

هم به امید شفیعان جزا

آمدم با قدی از عصیان دوتا

ای پناه جمله امت السلام

ای شفیعان قیامت السلام

السلام ای شافع روز جزا

السلام ای عاصیان را مرتجی

السلام ای بندگان صالحین

السلام ای انبیاء مرسلین

من گنه کارم پشیمانم ذلیل

واقف اندر موقف رب جلیل

سود و سرمایه همه درباختم

عمر خود نابود و ضایع ساختم

ای شفیعان قیامت همتی

التفاتی التماسی رحمتی

یک نظر ای شهریاران از کرم

سوی آن افتادهٔ بحر ندم

از اشارات نماز اینها یکی‌ست

زانچه گفتم از معافی اندکی‌ست

شرح اینها را مقامی دیگر است

خامه از تفصیلش اکنون ابتر است

باشد این تفصیل تا وقتی دگر

داستانی داشتم نامد به سر

ادامه‌ی مثنوی طاقدیس

  1. بخش ۲۱۳ - در بیان فریب دادن نفس اماره آدمی رادر ریاضت روز آوردی به شب
  2. بخش ۲۱۴ - از تسویلات نفس آدمیدیده‌ای خواهم ازین هم تیزتر
  3. بخش ۲۱۵ - در بیان اینکه اسماعیل گفت ستجدنی ان شاءالله من الصابرینصبر از آثار جسم ظاهر است
  4. بخش ۲۱۶ - در بیان اراده ی ابراهیم ع ذبح فرزند خود اسماعیل راای پدر خنجر برآر از آستین
  5. بخش ۲۱۷ - شهادت خلاف دادن یکی از ائمه جماعتآن یکی را بود وامی بر کسی
  6. بخش ۲۱۸ - بقیه داستان ابراهیم و قربانی کردن فرزند خود اسماعیل راآستین بالا فکند و با طرب
  7. بخش ۲۱۹ - خطاب آمدن به ابراهیم قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْیا و فدا آمدن به جهت اسماعیلبود با خنجر خلیل اندر عتاب
  8. بخش ۲۲۰ - بی نوایی که عاشق دختر پادشاه شدبود در شهری فقیری خارکن
همه‌ی مثنوی طاقدیس ←

ملا احمد نراقی درباره‌ی ملا احمد نراقی

حاج ملا احمد بن محمد مهدی فاضل نراقی متخلص به صفایی (زادهٔ ۱۴ جمادی‌الثانی سال ۱۱۸۵ یا ۱۱۸۶ ه‍.ق – درگذشته ۱۲۴۵ قمری) دانشمند و مجتهد شیعه، نویسنده و شاعر دورهٔ قاجار بود. آثار وی از روی نسخهٔ آماده شده به همت مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان در گنجور در دسترس قرار گرفته است.

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.