پرش به محتوای اصلی
ایرانشان ایرانشان

کوش‌نامه

بخش ۶۳ - خواندن شاه چین کوش پیل‌دندان را به نزد خویش

بیا تا برآیی هم اکنون به تخت

چنانچون بود مرد فرخنده بخت

پدر شاه چین و برادر پدر

شهنشاه روی زمین سربسر

تو همچون دد و دام در مرغزار

خورش کرده همواره خون شکار

به پیش کسی کرده خود را به پای

که نپسندد از تو بدان سر، خدای

که آن بدگهر، شاه را دشمن است

نژاد و نیای وی آهرمن است

که جمشید را دادِ یزدان‌جهان

روان کرد فرمان او بر مهان

همی داشتش سالیانی هزار

نه مرگ و نه درد اندر آن روزگار

شد اندر دل خویشتن بدگمان

که من دور کردم ز مردم غمان

به گیتی چو من دور کردم، که کرد

غم و رنج و سختی، بد و مرگ و درد؟

چو از خویشتن دید کار خدای

سر تخت او اندر آمد ز پای

به دست شهنشه گرفتار شد

تن پر گناهش نگونسار شد

چنان تنگ‌روزی شدندش نژاد

که یزدانشان پوشش افزون نداد

پراگنده گشتند گرد جهان

همه ساله در کوه و بیشه نهان

ز فرّ تو چون مر تو را یافتند

به رزم شهنشاه بشتافتند

ببینی چو آیی برون از میان

دگر هفته بازار ایرانیان

همان به که خود شهریاری کنی

کجا با گهنکار یاری کنی

همان به که در خانهٔ زرنگار

نشینی، نه در بیشه و کوهسار

همان به که با باده و بوی خَوش

خرامان به باغ اندر آیی و کش

به زیر پِیَت نرگس و یاسمین

فراز سرت شاخ شمشاد چین

به پیش اندرون ریدکان سرای

ز پس رود و رامشگر خوش‌سرای

چپ و راست خوبان آراسته

سراپای پر نور و پر خواسته

خردمند بر تخت نگزید سنگ

همان آشتی به پسندد ز جنگ

همانا تو را با پدر جنگ نیست

میان تو و شاه فرسنگ نیست

بیا تا ببینی تو فردا ز بخت

سپاه و بزرگی و شاهی و تخت

چه باشی میان گناهی گروه

گهی سوی بیشه گهی سوی کوه

سخن‌های به‌مرد بشنید کوش

برآمد دل مهربانش به جوش

سخن چون بود چرب و شیرین و گرم

دل سنگ خارا کند مومِ نرم

سخن چون به نرمی فزون آورند

ز سوراخ، ماران برون آورند

چنین آمد از موبد هوشیار

به چربی برآید ز سوراخ، مار

ادامه‌ی کوش‌نامه

  1. بخش ۶۵ - در لشکرگاه ایرانیان و چینیاناز آوردگه کوش چون گشت باز
  2. بخش ۶۶ - پیوستن کوش به سپاه پدردل مرد دستور از او گشت شاد
  3. بخش ۶۷ - کشته شدن پسر آتبین به دست کوشچو از کارش آگاه شد آتبین
  4. بخش ۶۸ - دیدار کوش با پدرز ره چون یکی میل ببرید بیش
  5. بخش ۶۹ - نامهٔ شاه چین به ضحاک در کشتن پسر آتبینهمان گه نویسنده را پیش خواند
  6. بخش ۷۰ - گفتگوی پدر و پسر در بزمهمان شب یکی بزمگه ساخت کوش
  7. بخش ۷۱ - آگاه شدن آتبین از اندیشه ی کوشاز ایرانیان کودکی نیکدل
  8. بخش ۷۲ - آماده شدن آتبین برای جنگ با کوشهمان گه بفرمود تا زآن گروه
همه‌ی کوش‌نامه ←

ایرانشان درباره‌ی ایرانشان

ایرانشان (ایرانشاه) ابن ابی الخیر از شاعران اواخر قرن پنجم و اوایل قرن ششم هجری قمری و هم‌عصر با سلطان ملکشاه سلجوقی بود. گویا ایرانشان بیش از سال ۵۱۱ ه. ق. نزیسته باشد. وی داستان بهمن بن اسفندیار را در قالب بحر متقارب در حدود سال ۵۰۰ هجری قمری یا اندکی پس از آن به نظم درآورده است. قدیمی‌ترین اشارات به نام شاعر، در دس...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.