پرش به محتوای اصلی
قدسی مشهدی قدسی مشهدی

مثنوی‌ها

شمارهٔ ۱۸ - تعریف چشمه اچول

اگر عمر ابد خواهی در ایام

ز آب چشمه اچول طلب، کام

سکندر آب اگر زین چشمه می‌خورد

برای چشمه حیوان نمی‌مرد

ندارد قدر این آب، آب حیوان

ازان تن زنده می‌ماند ازین جان

صفای چشمه بین، کز چند فرسنگ

نماید سنگ در آب، آب در سنگ

عروسی را که رخ شویند ازین آب

بتابد روی از مشّاطه در خواب

بود گر بید را زین آب، امّید

هلالستان نماید سایه بید

برد گر ابر ازین سرچشمه مایه

نیفتد بر زمین از ابر، سایه

اگر این آب، سوی باغ پوید

ید بیضا چو برگ از شاخه روید

درین سرچشمه گردد دیده بینا

به بر گو باد، بوی پیرهن را

صفا نوعی به سنگش نقش بسته

که بازار بلور از وی شکسته

وزد بر کوه اگر زین چشمه صرصر

کند سنگ سیه را رشک مرمر

مخوانش آب خضر از بی‌تمیزی

که هست از آبرو به در عزیزی

اشارت جانب این چشمه از دور

کند انگشت را فواره نور

ندارد آب کوثر این شرافت

شرافت فرض کردی، کو لطافت؟

کند گر امتحان سردی آب

نیارد پنجه مرجان دمی تاب

نمی‌آید به جوش این آب از آتش

هوس گو، زحمت بیهوده می‌کش

مگر یاقوت اینجا آب خورده؟

که آتش آبرویش را نبرده

ازان ماهی زند خود را به قلاب

که در آتش جهد از سردی آب

دهد لب‌تشنگان را با صد امّید

خط موجش برات عمر جاوید

خداوندا ندانم این چه آب است

که چشم خضر بر وی چون حباب است

به روی چشمه ماهی صف کشیده

چو مژگان‌های تر بر روی دیده

دمادم چشمه از ماهی تپیدن

کند چون چشم، انداز پریدن

دلی کاین چشمه را دیده‌ست در خواب

که از چاه زنخدان می‌خورد آب؟

نیابد تا ز چشم بد گزندی

بر این سرچشمه می‌باید سپندی

چه معجز می‌کند این چشمه نوش؟

که دایم دیگ سردش می‌زند جوش

بر این سرچشمه چندان در فشاندم

که دریا را به روی خود نشاندم

چه می‌پرسی حدیث باغ اچول

ارم بر سینه دارد داغ اچول

ادامه‌ی مثنوی‌ها

  1. شمارهٔ ۲۰ - تعریف باغ آصف‌آبادچو آمد سوی باغ آصف‌آباد
  2. شمارهٔ ۲۱ - تعریف چشمه ورناکخَضِر سرچشمه ورناک جوید
  3. شمارهٔ ۲۲ - صدای سروش برای ثناگستری چمن کشمیرمرا این نغمه مالد دم به دم گوش
  4. شمارهٔ ۲۳ - در تعریف پیرپنجالدر باغ بهشت است این که الحال
  5. شمارهٔ ۲۴ - مدح شاهجهان و پایان کلامکف قدرت پس از مقصود ایجاد
  6. شمارهٔ ۲۵ - در توصیف باغ جهان‌آرای اکبرآبادتعالی‌لله ازین باغ دل‌افروز
  7. شمارهٔ ۲۶ - در توصیف شکارگاه شاه جهان در پالمزهی صیدگاه شهنشاه دین
  8. شمارهٔ ۲۷ - در توصیف جلد کتابی سلطنتیصدف‌وار این جلد گوهرنگار
همه‌ی مثنوی‌ها ←

قدسی مشهدی درباره‌ی قدسی مشهدی

حاجی محمّدجان قدسی مشهدی یکی از شاعران و سخنوران ایرانی قرن یازدهم هجری قمری است. او در ابتدای زندگی از طریق بقالی زندگی می‌کرد اما پس از آنکه در شاعری مشهور شد به هندوستان رفت و وارد دربار شاه جهان شد. از قدسی مشهدی دیوانی بر جای مانده که در سال ۱۳۷۵ توسط انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد به کوشش محمّد قهرمان به چاپ رسیده...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.