پرش به محتوای اصلی
سوزنی سمرقندی

قصاید

شمارهٔ ۲۵ - در مدح شمس الملک

تا مرا بر رخ خوبت نظر است

دلم آسوده ز هر خیر و شر است

مکن از عشق مرا منع که عشق

سیره و عادت نوع بشر است

نه همین بوس و کنار از تو خوهم

که جز اینم به تو کار دگر است

کاسه و کیسه‌ام از دور فلک

این تهی از می و آن یک ز زر است

شمع بزم دگرانی و مرا

ز آتش دل به سر اندر شرر است

گر تو بیدادگری جانا من

دادخواهم ملک دادگر است

ملک عادل آن شمس ملوک

که ز انجم سپهش بیشتر است

عدد ذرهٔ خورشید فلک

کمتر از لشکر آن باهنر است

هر که بر درگه او برد پناه

ایمن از فتنهٔ دور قمر است

هست آن نخل به بستان جهان

که سخا و کرمش برگ و بر است

آن نهالی‌ست عدویش به زمین

که تهی از بر و برگ و ثمر است

در شجاعت به علی می‌ماند

عدل او گویی عدل عمر است

خطر و جاه مر او را باشد

دشمن جاه وی اندر خطر است

اثر خشم وی و لطف وی است

هر چه در گیتی نفع و ضرر است

دوستش را به جنان باشد جای

به سقر دشمن او را مقر است

آن جهان نیست جحیم او را جای

کاین جهان نیز برایش سقر است

گرد آفاق جهان خسرو ما

سال و مه همچو قمر در سفر است

عدل او گرد جهان می‌گردد

اگر او خود به سفر یا حضر است

مدحش ار چند مطول گویم

باز چون می‌نگرم مختصر است

مهر آن شاه گزین گر که ترا

آرزوی شرف و جاه و فر است

بنده‌اش باش که در بندگی‌اش

شاهی گیتی کمتر اثر است

خطر و جاه اگر می‌خواهی

خدمتش مایهٔ جاه و خطر است

تا جهان است جهاندار بود

زآن که او خسرو عالی‌گهر است

خسروی در خور بدگوهر نیست

اوست خسرو که به گوهر سمر است

ادامه‌ی قصاید

  1. شمارهٔ ۲۷ - در مدح وزیرای روز عید خلق وز خلق را نجات
  2. شمارهٔ ۲۸ - در مدح سعدالملک وزیررسیده ماه محرم به سال پانصد و شصت
  3. شمارهٔ ۲۹ - در مدح محمدبن ابی بکردل مرا دل معشوق من موافق نیست
  4. شمارهٔ ۳۰ - در مدح تاج الدین محمودبن عبدالکریمتاج دین محمودبن عبدالکریم است آنکه هست
  5. شمارهٔ ۳۱ - در مدح تاج الدینای یافته تاج نسب از صاحب معراج
  6. شمارهٔ ۳۲ - در مدح تاج الدینای فلک سوخته داده بر کف تاج
  7. شمارهٔ ۳۳ - در مدح رکن الدین تمغاج خاناعلی خدایگان جهان از سفر رسید
  8. شمارهٔ ۳۴ - در مدح سلطان محمود تمغاج خانعید شاه خسروان مسعود میمون فال باد
همه‌ی قصاید ←

درباره‌ی سوزنی سمرقندی

شمس‌الدین تاج‌الشعرا محمد بن علی سمرقندی، معروف به سوزنی سمرقندی (درگذشتهٔ ۵۶۲ قمری به نقل از رضا قلی خان هدیت یا ۵۶۹ قمری به نقل از دولتشاه سمرقندی) شاعر هجاگو و هزال ایرانی قرن ششم هجری است. وی در اشعارش نام خود را محمد، عمر و بوبکر و نام پدرش را مسعود ذکر کرده، از این جهت درستی نام اطلاق شده بر وی یعنی محمد بن علی م...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.