پرش به محتوای اصلی
سوزنی سمرقندی

قصاید

شمارهٔ ۱۷۲ - در مدح سلطان اتسز

آنکه روی چرخ را زینت بانجم داد و ماه

داد ملک شرق را زینت بخیل شاه و شاه

شهریار شیردل خوارزمشاه آتسز که هست

در سر شمشیر او پیروزی دین الله

دولتی شاهی که بی کوشش سپهر از بهر او

کرد خالی از خداوند کلاه و تخت و گاه

پیش تخت و ماه او اکنون ز هر جانب رسد

چون کمربندان بخدمت هر خداوند کلاه

شاه مشرق گشته همچون آفتاب مشرقی

تیغ زن پیدا شود هر بامدادان را پگاه

کافتاب از پیش و پس دارد سپاه از اختران

ملک روز از تیغ خود گیرد نه از تیغ سپاه

تیغ تو چون آسمانست آسمان چو تیغ تو

این ز گوهر وان ز کوکب چون کنی نیکو نگاه

آسمان گون تیغت از خون آسمان گردان شود

داشت بتوان آسمانرا از سر تیغت نگاه

آسمان دشمنانت ز آسمانگون تیغ تست

کز بر سرشان برد گردان همیشه سال و ماه

بر تن اعدا ز تیغت گم شود راه گریز

وز فزع جانشان بسوی آسمان جوینده راه

ملک مشرق را هر آنشاهی که او دعوی کند

چون دو بازوی توانای تو یابد دو گواه

ملک خوارزم ایشه مشرق ترا چون مرکبی است

یافته در مرغزار عدل تو آب و گیاه

رایضان بخت تو او را همیدارند رام

از پی عالی رکابت بامداد و شامگاه

همچو دارالملک خوارزم ایشه پیروز بخت

یافت دارالملک تورستان ز اقبال تو جاه

هر دو ملکت را یکی دار ایشه یکتاه دل

کاندرین ملکت کسی را نیست با تو دل دو تاه

خاطب از بالای منبر چون بنام تو رسید

پایه منبر ز رفعت برگذشت از اوج ماه

هرکجا باد مخالف کاه برگی برده بود

از ره عدل تو با صد عذر بازآورد کاه

عدل کن عدل ایشه مشرق که در هر دو سرای

هست نیکو کار عادل را همان عدلش پناه

تا تو در آئینه خاطر نظر داری بعدل

کس مبادا کرده در آئینه عدل تو آه

تا بود دور سپهر آبگون بر گرد و خاک

دشمنانت را در آب دیدگان بادا شناه

ادامه‌ی قصاید

  1. شمارهٔ ۱۷۴ - در مدح محمد بن یوسفسری که خلق جهانرا ویست پشت و پناه
  2. شمارهٔ ۱۷۵ - و قال یمدح الوزیرای گاه وزارت به تو همچون فلک از ماه
  3. شمارهٔ ۱۷۶ - در مدح تمغاج خان مسعود بن حسنماه رجب که هست همایون‌ترین همای
  4. شمارهٔ ۱۷۷ - در مدح تمغاج خانای جهانداری که داری بر جهانداران سری
  5. شمارهٔ ۱۷۸ - در مدح صدر جهانصدر جهان رسید به شادی و خرمی
  6. شمارهٔ ۱۷۹ - در مدح رضا بن عمر بن محمد الحسنیدلم به عشق بتی را همی‌کند شمنی
  7. شمارهٔ ۱۸۰ - در مدح محمد بن محمد الهرویایا ستوده بتو خانواده نبوی
  8. شمارهٔ ۱۸۱ - در مدح وزیرای صاحبی که بروز را صدر و سر توئی
همه‌ی قصاید ←

درباره‌ی سوزنی سمرقندی

شمس‌الدین تاج‌الشعرا محمد بن علی سمرقندی، معروف به سوزنی سمرقندی (درگذشتهٔ ۵۶۲ قمری به نقل از رضا قلی خان هدیت یا ۵۶۹ قمری به نقل از دولتشاه سمرقندی) شاعر هجاگو و هزال ایرانی قرن ششم هجری است. وی در اشعارش نام خود را محمد، عمر و بوبکر و نام پدرش را مسعود ذکر کرده، از این جهت درستی نام اطلاق شده بر وی یعنی محمد بن علی م...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.