پرش به محتوای اصلی
سام میرزا صفوی سام میرزا صفوی

صحیفهٔ پنجم در ذکر شعرا

۶۰۸- مولانا غواصی خراسانی

مردی ابله و فقیر و گوشه نشین است و اوقات بخرده فروشی میگذراند و با آنکه هر روز او را مبلغی کاغذ می باید که شعر خود مسوده کند از هیچ کس طلب نمیکند و هر روز پانصد بیت میگوید و بواسطه آنکه زیاده از این نمیتواند نوشت بدین اختصار میکند، سن او از نود متجاوز است و پیش از این بچهل سال در یکی از کتابهای خود این بیت گفته :

ز شعرم آنچه حالا در حساب است

هزار و نهصد و پنجه کتابست

از جمله روضه الشهدا، قصص الأنبیاء، تاریخ طبری، کلیله و دمنه، ذخیره ی خوارزمشاهی را در یک جلد گفته!! و آن اشعار موازی دویست هزار بیت میشود!! اما اکثر اشعارش مثل این ابیات اوست که در ساقی نامه خود گفته :

بیا ساقی آن کشتی می بدست

که از صرصر نامخالف شکست

مرا کشتی عمر در بحر غم

شده غرقه در بادبان ستم

برآیم چو اژدر ز دریای غم

نهم رو بگرداب دشت عدم

ز دنیا و فیها فرامش کنم

نهم بر لبم جام و خامش کنم

روزی در مجلسی میگفته که من در اول شعر نتوانستم گفت یکی از بزرگان دین را در خواب دیدم که آب دهان در دهن من انداخت از آن وقت باز مرا قوت شاعری پیدا شده مولانا نثاری تونی در آن مجلس حاضر بوده گفته آن بزرگ آب دهان در ریش تو میانداخته اتفاقا در دهنت افتاده، اما چون او مداح اهل بیت رسول اکرم است و درویش بی ریا هر چه گوید از او عفو میتوان کرد این مطلع از بهترین اشعار اوست :

گر نه هردم ز سر کوی توام اشک برد

عاشقی ها کنم آنجا که فلک رشک برد

ادامه‌ی صحیفهٔ پنجم در ذکر شعرا

  1. ۶۱۰- شوقی شیرازیمداح قاسم بیک پرناک بود و از او صله‌های گرانمند یافت این دو مطلع از اوست:
  2. ۶۱۱- علاء بیک مشکی تبریزیبه مشک فروشی اشتغال دارد و رایحه خوش طبع او در مشام انام خوشتر از مشک اذفر و عود و عنبر است این مطلع از اوست :
  3. ۶۱۲- بابا صفایی قلندر استر آبادیاز ولایت استرآباد است و با هرکس که اختلاط میکرد میگفت که زودتر بمن چیزی بده تا بروم که من کعبم و با هرکس که مصاحب شده ام به یکماه نرسیده است که مرده و یا کشته شده، اما شیرین و خوش طبع بود. این مطلع از اوست :
  4. ۶۱۳- مولانا سلطان محمد سبزواریاز شهر سبزوار است و از جمله مداحان اهل بیت و در منقبت قصاید دارد و تخلص او نوشی است این مطلع از اوست :
  5. ۶۱۴- مولانا درویش عبدی نیشابوریاز او اشعار بسیار هست این دو بیت مشهور که هریک بند یک ترجیع است از اوست :
  6. ۶۱۵- مولانا میرزا احمد تهرانیبرادر مولانا هجری و برادر زاده ی مولانا امیدی تهرانی است این مطلع از اوست :
  7. ۶۱۶- مولانا صابر رازیاز جمله شعرای ری بود و خطیب آنجاست این مطلع از اوست :
  8. ۶۱۷- مولانا خواجه ابوالقاسم تهرانیاجدادش متمول بوده اند اما او را از آن نصیبی نیست بواسطه آن ترک وطن کرده و در بلاد گرجستان می بود . در آنجا فوت شد این رباعی در آنجا گفته :
همه‌ی صحیفهٔ پنجم در ذکر شعرا ←

سام میرزا صفوی درباره‌ی سام میرزا صفوی

ابوالنصر سام میرزا صفوی (تولد ۹۲۳ قمری در مراغه، وفات ۹۷۵ قمری در قلعهٔ قهقهه در نزدیکی مشگین‌شهر) از فرزندان شاه اسماعیل یکم صفوی است که اهل هنر بوده و کتاب تذکرهٔ سامی یا تحفهٔ سامی را به سال ۹۵۷ قمری نوشته است. در زمینهٔ خوشنویسی هم از او آثار قابل توجهی باقی است. سام میرزا به تحریک اطرافیانش یک بار به سرپیچی از بر...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.