پرش به محتوای اصلی
سام میرزا صفوی سام میرزا صفوی

صحیفهٔ چهارم در ذکر حضرات واجب التعظیم

۲۱۶- قاضی محمد غفاری

پسر عم قاضی عیسی ماضی است، در خوش صحبتی و حرافی و جذب خاطر یگانه و در نظم و نثر و هزلیات بی بدل زمانه وی مدتی قاضی ری بود و تخلص وصالی میکرد و با تمامی ارکان دولت مصاحب و از شدت قرب مشرب با ایشان در غایت حصول مقاصد و مآرب، چنانکه از این چند بیت که میرزا شاه حسین در جواب پنج فصل او گفته مستفاد میشود :

پیش ما رسم بیوفایی نیست

دیرگاهی است تا انیس منی

محرم و همدم و جلیس منی

گنه توست دور میگردی

دور از ما صبور میگردی

همچنان باز محرم رازی

محرم راز و یار دمسازی

طی کن افسانه منی و تویی

ای یگانه دگر مگو ز دویی

از پی آنک یار فرخ پی

نشود خوار نزد مردم ری

شفقت شد بدو به رغم عدو

نقره خنگی وزین نقره بر او

حالیا بهر خرجی ایشان

این مطلع مشهور نیز از اوست :

در شهور سنه اثنی و ثلاثین و تسعمایه سجل حیاتش بتوقیع فنا مختوم شد، گویند که در هنگام جوانی، جوانی صادق نام او را در حوض آبی انداخته و دستش را مجروح ساخت این قطعه را در آن باب گفته :

در آن وادی که من سر مینهم مجنون قدم ننهاد

ز عشق صادق اگر دست من شکست چه باک

کسی که عاشق صادق بود چنین باشد

پی ثبوت مرا احتیاج بینه نیست

ادامه‌ی صحیفهٔ چهارم در ذکر حضرات واجب التعظیم

  1. ۲۱۸- مولانا محمد شرفیاز ارقاب مولانا شرف الدین علی یزدی است صاحب ظفرنامه تیموری است بوفور فضایل و کمالات صوری و معنوی در نظم و نثر فرید، و در رقت معانی و سلاست الفاظ وحید، ابکار افکارش بلباس معنی های رنگین آراسته و عروس حجله خیالش بزر و زیور قبول پیراسته در یزد جمله الملک شاه
  2. ۲۱۹- خواجه قطب الدین خورشاهاز آدمی زاده های یزد است وجوانی پاکیزه رای و متقی، با وجود آنک علم حساب را نیکو میداند از غایت سلامت نفس اصلا در مهمات دیوانی دخل نکرده و باندک زراعتی که دارد اوقات میگذراند و گاهی بشعر مشغولی مینماید بیانی تخلص میکند این رباعی از اوست:
  3. ۲۲۰- ملک ابو اسحاقاز بزرگ زاده های شهر کرمانست و بوفور هنر و اصل و گهر مقبول اهل زمانست، این شعر از اوست :
  4. ۲۲۱- میر محمود گیلانیاز جمله امرای خان احمد والی لاهیجان است این رباعی از اوست :
  5. ۲۲۲- ایوب ابوالبرکهکه به پدر منسوب است سرور چپانیان و سر خیل بی حیایان و بی باکان بود و بی حیایی او زیاده از آنست که تعریف توان کرد اما کلامش بغایت مقبول و شیرین و سخنان لطایف آمیزش بسی مضحک و رنگین است، در هرات کسب کمال کرده بود و بطریق سیاحت از آنجا بعراق و از عراق به شرو
  6. ۲۲۳- ابوالبرکه پدرپدر ایوب ابوالبرکه . از اعیان شهر کش ماوراءالنهرست و در اطراف و اکناف به فضیلت مشهور و در هنر نادره ی دهور، گویند چون این بیتش بنظر امیر علیشیر رسید که :
  7. ۲۲۴- خواجه تاج الدین مختصجوانی است بانواع هنر آراسته در خطوط و علم قافیه و عروض و معما صاحب وقوف و تخلصش نوایی است در محلی که متوجه هند بود این قطعه را در سلک نظم کشیده :
  8. ۲۲۵- مولانا شمس الدین محمد کاشیاز جمله مدرسین کاشان است و در ماده عاشقی زن کرمانی و شرب مدام شهره ی زمان این مطلع در جواب امیر شیخم سهیلی از اوست :
همه‌ی صحیفهٔ چهارم در ذکر حضرات واجب التعظیم ←

سام میرزا صفوی درباره‌ی سام میرزا صفوی

ابوالنصر سام میرزا صفوی (تولد ۹۲۳ قمری در مراغه، وفات ۹۷۵ قمری در قلعهٔ قهقهه در نزدیکی مشگین‌شهر) از فرزندان شاه اسماعیل یکم صفوی است که اهل هنر بوده و کتاب تذکرهٔ سامی یا تحفهٔ سامی را به سال ۹۵۷ قمری نوشته است. در زمینهٔ خوشنویسی هم از او آثار قابل توجهی باقی است. سام میرزا به تحریک اطرافیانش یک بار به سرپیچی از بر...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.