پرش به محتوای اصلی
سام میرزا صفوی سام میرزا صفوی

صحیفهٔ اول : در ذکر سادات رفیع الدرجات

۴۱- میر همایون

از سادات اسفراین خراسان است، شاعری شیرین گفتار « نکته دان و سخن گذار بود، در اوایل جوانی بعراق آمده بواسطه لطف طبع به مجلس « سلطان یعقوب افتاد . ترقی کلی او را دست داد، پادشاه او را خسرو کوچک میخواندند، گویند او را تعلق خاطر با جوانی پیدا شد اسیر کمند عشق او گردید تا کار « بجائی رسید که او را در زنجیر کشیدند و بعد از روزی چند که بخود آمد این مطلع گفته « بخدمت پادشاه فرستاد :

بزنجیرم چو کرد از بیقراری دلستان من

دل زنجیر شد سوراخ سوراخ از فغان من

« دیگر باره او را از قید نجات داده در مجلس راه دادند، تاریخ فوت او «معلوم نشد، اما مدفن او قریه ارمک است از اعمال کاشان، این چند بیت از اشعار اوست :

نشستم تا کمر در خون ز اشک لاله گون خود

تو چون دشمن شدی منهم کمر بستم بخون خود

آه من دل خسته از آن طره ی پر خم

تاریست که هر چند کشی نگسلد از هم

شب وصل است رحمی کن ز من بستان روان جانرا

که پیشت میرم و دیگر نه بینم روی هجران را

بکوی می فروشان بهر جامی در بدر گشتم

چه آبست اینکه زو هر چند خوردم تشنه تر گشتم

چون تیر زدی از پی تیرت نظری کن

نظاره ی جان دادن خونین جگری کن

نیابی در چمن جائی که من صد بار در پایت

سری ننهادم و نگریستم بر یاد بالایت

بدست، آینه داد آنکه دل ستان مرا

یکی دو ساخت بلائی که بود جان مرا

بصد افسانه شب در خواب سازم پاسبانش را

روم آنگه بکام دل ببوسم آستانش را

از آن سر می کشد بالا سمند او گه جولان

که نتواند گرفتن دست مظلومان عنانش را

بیکدم آب کاز باران چشاند کوه را گردون

دهد از لاله در پی صد هزارش ساغر پرخون

دهانت غنچه، نرگس و رخ لاله، حیرانم

که در یک شاخ چون پیدا شد این گلهای گوناگون

ادامه‌ی صحیفهٔ اول : در ذکر سادات رفیع الدرجات

  1. ۴۳- میر علی عرببرادر میر حسین کربلائی است.سید آدمی متقی بود، شعر بسیاری بخاطر داشت و خود نیز شعر میگفت در شهور سنه اربع و خمسین و تسعمایه فوت شد . این مطلع از اوست .
  2. ۴۴- امیر راستینهال اصلش از بوستان سادات تبریز است در خراسان نشو و نما یافته و از فنون قابلیت بهره مند گشته از غایت استقامت طبع الفاظش فصیح و محاوراتش ملیح است این مطلع از اوست :
  3. ۴۵-کمال اسمعیلسیدی آدمی صفت و خلیق است در بعضی اوقات تولیت نصریه تبریز باو تعلق داشت حالیا احتساب ممالک محروسه بدو مرجوعست و در آن کار خطیر کمال کم آزاری را شعار خود ساخته و سلوک او با مردم بسیار بسیار نیکوست این مطلع و رباعی از اوست.
  4. ۴۶- امیر عزیز اللهاز سادات ابهر است اما در قزوین پرورش یافته است، بقدر طلب طالب علمی کرده و در شعر و عروض و معما هم کوشیده در شعر شناسی مسلم است و در میان ارباب دیوانی از روی سنجیدگی و حسن معاش مقدم، و در بعضی اوقات بمهمات و معاملات دیوانی اشتغال نموده در این ولا بوزارت قا
  5. ۴۷- قاضی محمداز سادات ورامین است پدرش قاضی شکرالله مدتی مدید قاضی آنجا بود . اما قاضی مشارالیه بعضی اوقات به کلانتری ری قیام نموده، حالیا دامن از آن شغل مشکل در چیده است. طالب علم خوب و شیرین کلام و مرغوب است .شعر بی نهایت بخاطر دارد . و بسیار خوش صحبت و کم آزار است .
  6. ۴۸- قاضی عطاءاللهبرادر قاضی محمد است جوانی بی قید و بی تکلف و خالی از همتی نیست اما بی باک و راستگوست و از این واسطه بعضی مخادیم را با او میلی چندان نیست، بعضی اوقات در خدمت حضرت صاحبقرانی می بود اما در این ولا در ورامین می باشد طبعش در شعر خوبست این بیت از اشعار اوست :
  7. ۴۹- میرکمال الدین حسین خلقیولد میر حکیمی طبیب است مرد عاشق پیشه و لوند مشربست و در فصاحت و بلاغت بی نظیر زمان، دیوان غزل تمام کرده و در دیگر اقسام نیز شعر میگوید این ابیات از اشعار اوست :
  8. ۵۰- میرک خرداز خویشاوندان امیر محمد یوسف است و بسمت صلاح و تقوی مشهور در سنه اثنی و ثلاثین و تسعمایه در هرات فوت شد این دو مطلع از اوست :
همه‌ی صحیفهٔ اول : در ذکر سادات رفیع الدرجات ←

سام میرزا صفوی درباره‌ی سام میرزا صفوی

ابوالنصر سام میرزا صفوی (تولد ۹۲۳ قمری در مراغه، وفات ۹۷۵ قمری در قلعهٔ قهقهه در نزدیکی مشگین‌شهر) از فرزندان شاه اسماعیل یکم صفوی است که اهل هنر بوده و کتاب تذکرهٔ سامی یا تحفهٔ سامی را به سال ۹۵۷ قمری نوشته است. در زمینهٔ خوشنویسی هم از او آثار قابل توجهی باقی است. سام میرزا به تحریک اطرافیانش یک بار به سرپیچی از بر...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.