پرش به محتوای اصلی
صفی علیشاه صفی علیشاه

۲- سوره البقره

۱۳۱- تحقیق

مجملی زآن گویم ار هوشت بجاست

کثرت از وحدت نپنداری جداست

کی ز علت یافت معلول انفِصام

وحدت آمد داد کثرت را نظام

بعد علت جایز از معلول نیست

بل دوییت بینشان معقول نیست

عین آن وحدت شد این کثرت همه

همچنان باقی است بر وحدت همه

پس نباشد هیچ چیز از ممکنات

منفصل در آنی از سلطان ذات

گر خدا خواهد چو پیش آید مقام

شرح این معنی تو را گویم تمام

اندر اینجا بیش از این دستور نیست

گویم آن کز وی زبان معذور نیست

حق گذارد در دهانِ ما کلام

بشنود هم هر چه گوییم او تمام

حق نیوشندة سخنها مطلق است

تا نگویی آنچه او بر ناحق است

هم بود دانا بر اسرار ای فقیر

تا نیندیشی خلافی در ضمیر

کن زبان خود به گفتنها مطیع

تا نگردد هیچ بر قولی شنیع

کن ضمیر خود مصفاء از دغل

کوست دانا بر ضمیر و بر عمل

او تو را چون دوست گشتی گشت دوست

در تولّی پس مددکار تو اوست

آردت بیرون ز ظلمات شکوک

سوی نور علم و ایقان در سلوک

چون کسانی که حق آنها را ولی است

در ولای حق روانشان منجلی است

وآن کسان که کافر و سرکش شدند

یار طاغوتند و در آتش شدند

سوی ظلمت تاختند از بحر نور

هم به ماتم خانه از دارالسرور

مُرد یعنی نور استعدادشان

از صفاتِ نفسِ ظلمت زادشان

اهل نارند این گروه اندر سکون

در جحیم جهل و غفلت خالدون

خالدون یعنی صفات شوم زشت

گشت اندر نفسشان خُلق و سرشت

همچو اندر بولهب ، جهل و حسد

روح معنی مرده بودش در جسد

بین مثالش در وجود و بود خویش

عقل روشن رای و نفس دیو کیش

عقل بر اخلاق نیکت رهنماست

نفس میلش بر فساد و بر هواست

هر یک ار غالب شود بر دیگری

در تو گردد خُلق و بی شک زآن سری

یا به جنّت در خلودی یا به نار

هر دو عین توست نیکو یاد دار

ادامه‌ی ۲- سوره البقره

  1. ۱۳۳- آیه ۲۵۹أَوْ کَالَّذِی مَرَّ عَلیٰ قَرْیَةٍ وَ هِیَ خٰاوِیَةٌ عَلیٰ عُرُوشِهٰا قٰالَ أَنّٰی یُحْیِی هٰذِهِ اَللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهٰا فَأَمٰاتَهُ اَللّٰهُ مِائَةَ عٰامٍ ثُمَّ بَعَثَهُ قٰالَ کَمْ لَبِثْتَ قٰالَ لَبِثْتُ یَوْماً أَوْ بَعْضَ یَوْمٍ قٰالَ بَلْ لَبِثْت
  2. ۱۳۴- آیه ۲۶۰وَ إِذْ قٰالَ إِبْرٰاهِیمُ رَبِّ أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِ اَلْمَوْتیٰ قٰالَ أَ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قٰالَ بَلیٰ وَ لٰکِنْ لِیَطْمَئِنَّ قَلْبِی قٰالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ اَلطَّیْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَیْکَ ثُمَّ اِجْعَلْ عَلیٰ کُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً ثُمَّ
  3. ۱۳۵- آیه ۲۶۱مَثَلُ اَلَّذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوٰالَهُمْ فِی سَبِیلِ اَللّٰهِ کَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنٰابِلَ فِی کُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ‌ حَبَّةٍ وَ اَللّٰهُ یُضٰاعِفُ لِمَنْ یَشٰاءُ وَ اَللّٰهُ وٰاسِعٌ عَلِیمٌ (۲۶۱)
  4. ۱۳۶- آیات ۲۶۲ تا ۲۶۳اَلَّذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوٰالَهُمْ فِی سَبِیلِ اَللّٰهِ ثُمَّ لاٰ یُتْبِعُونَ مٰا أَنْفَقُوا مَنًّا وَ لاٰ أَذیً لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لاٰ خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَ لاٰ هُمْ یَحْزَنُونَ (۲۶۲) قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَ مَغْفِرَةٌ خَیْرٌ مِنْ صَدَقَة
  5. ۱۳۷- آیه ۲۶۴یٰا أَیُّهَا اَلَّذِینَ آمَنُوا لاٰ تُبْطِلُوا صَدَقٰاتِکُمْ بِالْمَنِّ وَ اَلْأَذیٰ کَالَّذِی یُنْفِقُ مٰالَهُ رِئٰاءَ اَلنّٰاسِ وَ لاٰ یُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَ اَلْیَوْمِ اَلْآخِرِ فَمَثَلُهُ کَمَثَلِ صَفْوٰانٍ عَلَیْهِ تُرٰابٌ فَأَصٰابَهُ وٰابِلٌ فَتَرَکَ
  6. ۱۳۸- آیه ۲۶۵وَ مَثَلُ اَلَّذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوٰالَهُمُ اِبْتِغٰاءَ مَرْضٰاتِ اَللّٰهِ وَ تَثْبِیتاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ کَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصٰابَهٰا وٰابِلٌ فَآتَتْ أُکُلَهٰا ضِعْفَیْنِ فَإِنْ لَمْ یُصِبْهٰا وٰابِلٌ فَطَلٌّ وَ اَللّٰهُ بِمٰا تَعْمَلُونَ ب
  7. ۱۳۹- آیه ۲۶۶أَیَوَدُّ أَحَدُکُمْ أَنْ تَکُونَ لَهُ جَنَّةٌ مِنْ نَخِیلٍ وَ أَعْنٰابٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا اَلْأَنْهٰارُ لَهُ فِیهٰا مِنْ کُلِّ اَلثَّمَرٰاتِ وَ أَصٰابَهُ اَلْکِبَرُ وَ لَهُ ذُرِّیَّةٌ ضُعَفٰاءُ فَأَصٰابَهٰا إِعْصٰارٌ فِیهِ نٰارٌ فَاحْتَرَقَتْ کَذٰلِ
  8. ۱۴۰- آیه ۲۶۷یٰا أَیُّهَا اَلَّذِینَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَیِّبٰاتِ مٰا کَسَبْتُمْ وَ مِمّٰا أَخْرَجْنٰا لَکُمْ مِنَ اَلْأَرْضِ وَ لاٰ تَیَمَّمُوا اَلْخَبِیثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَ لَسْتُمْ بِآخِذِیهِ إِلاّٰ أَنْ تُغْمِضُوا فِیهِ وَ اِعْلَمُوا أَنَّ اَللّٰهَ غَنِی
همه‌ی ۲- سوره البقره ←

صفی علیشاه درباره‌ی صفی علیشاه

میرزا حسن اصفهانی متخلص به «صفی» و ملقب به صفی‌علی‌شاه (زادهٔ ۱۲۵۱ قمری در اصفهان، درگذشتهٔ ۱۳۱۶ قمری در تهران)، قطب دروایش نعمت‌اللهی و از شاعران بزرگ صوفی مشرب سده‌های اخیر است. او مردى ادیب و شاعر و در نظم انواع شعر توانا بود. پدرش بازرگان بود. وی در کودکى به همراه پدر به یزد رفت و تا سن بیست سالگى در آن شهر زیست....

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.