پرش به محتوای اصلی
نظامی نظامی

مخزن الاسرار

بخش ۳۳ - داستان فریدون با آهو

صبحدمی با دو سه اهلِ درون

رفت فریدون به تماشا بُرون

چون به شکار آمد در مرغزار

آهوکی دید فریدون شکار

گردن و گوشی ز خصومت بَری

چشم و سرینی به شفاعت‌گر‌ی

گفتی از آنجا که نظر جُسته بود

از نظر شاه برون رسته بود

شاه بدان صید چنان صید شد

که‌ش همگی بستهٔ آن قید شد

رخش بر او چون جگرش گرم کرد

پشت کمان چون شکمش نرم کرد

تیر بدان پایه ازو درگذشت

رخش بدان پویه به گردش نگشت

گفت به تیر: «‌آن پَرِ کینت کجاست‌؟»

گفت به رخش : «‌آن تَکِ دینت کجاست‌؟»

هر دو درین باره نه پسباره‌اید

خردهٔ آن خرد گیا خواره‌اید

تیر زبان شد همه ک«ای مرزبان

هست نظرگاه تو این بی‌زبان

در کنف درع تو جولان زند

بر سر درع تو که پیکان زند‌؟

خوش نبوَد با نظر مهتران

بر رق آهو کف خنیا‌گر‌ان‌»

داغِ بلندان طلب، ای هوشمند

تا شوی از داغِ بلندان بلند

صورت خدمت صفتِ مردمی‌ست

خدمت کردن شرفِ آدمی‌ست

نیست بر مردمِ صاحب‌نظر

خدمتی از عهد پسندیده‌تر

دست وفا در کمر عهد کن

تا نشوی عهدشکن جهد کن

گنج‌نشین مار که درویش نیست

از سر تا دم کمری بیش نیست

از پی آن گشت فلک تاج سر

کز سر خدمت همه تن شد کمر

هر‌که زمام هنری می‌کشد

در ره خدمت کمری می‌کشد

شمع که او خواجگی نور یافت

از کمرِ خدمتِ زنبور یافت

خیز نظامی که نه بر بسته‌ای

از پی خدمت چه کمر بسته‌ای‌؟

ادامه‌ی مخزن الاسرار

  1. بخش ۳۵ - داستان میوه فروش و روباهمیوه فروشی که یمن جاش بود
  2. بخش ۳۶ - مقالت نهم در ترک شئونات دنیویای ز شب وصل گرانمایه‌تر
  3. بخش ۳۷ - داستان زاهد توبه‌شکنمسجدی‌یی بسته آفات شد
  4. بخش ۳۸ - مقالت دهم در نمودار آخرالزمانای فلک آهسته‌تر این دور چند؟
  5. بخش ۳۹ - داستان عیسیپای مسیحا که جهان می‌نَبَشت
  6. بخش ۴۰ - مقالت یازدهم در بی‌وفایی دنیاخیز و بساط فلکی درنورد
  7. بخش ۴۱ - داستان موبد صاحب‌نظرموبد‌ی از کشور هندوستان
  8. بخش ۴۲ - مقالت دوازدهم در وداع منزل خاکخیز و وداعی بکن ایام را
همه‌ی مخزن الاسرار ←

نظامی درباره‌ی نظامی

حکیم ابومحمد الیاس بن یوسف بن زکی ابن مؤید نظامی شاعر معروف ایرانی در قرن ششم هجری قمری است. وی بین سالهای ۵۳۰ تا ۵۴۰ هجری قمری در شهر گنجه متولد شد. وی از فنون حکمت و علوم عقلی و نقلی و طب و ریاضی و موسیقی بهره‌ای کامل داشته و از علمای فلسفه و حکمت به شمار می‌آمده است. مهمترین اثر وی «پنج گنج» یا «خمسه» است. دیوان اش...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.