پرش به محتوای اصلی
نظامی نظامی

مخزن الاسرار

بخش ۱۰ - در مدح ملک فخرالدین بهرامشاه بن داود

من که درین دایرهٔ دهر‌بند

چون گره نقطه شدم شهربند

دسترس پای‌گشاییم نیست

سایه ولی فرّ هماییم نیست

پای فرو رفته بدین خاک در

با فلکم دست به فتراک در

فرق به زیر قدم انداختم

وز سر زانو قدمی ساختم

گشته ز بس روشنیِ روی من

آینه دل سرِ زانوی من

من که به این آینه پرداختم

آینهٔ دیده درانداختم

تا ز کدام آینه تابی رسد

یا ز کدام آتشم آبی رسد

چون نظر عقل به رای درست

گرد جهان دست برآورد چست

دید از آن مایه که در همّت است

پایه‌دهی را که ولی‌نعمت است

شاه قوی‌طالعِ فیروزچنگ

گلبن این روضه فیروزه رنگ

خضرِ سکندرمنشِ چشمه‌رای

قطب رصد بند مجسطی گشای

آنکه ز مقصود وجود اول است

و آیت مقصود بدو منزل است

شاه فلک تاج سلیمان‌نگین

مفخر آفاق ملک فخر دین

نسبت داودی او کرده چست

بر شرفش نام سلیمان درست

رایت اسحاق ازو عالی است

ضدش اگر هست سماعیلی است

یکدلهٔ شش‌جهت و هفت‌گاه

نقطهٔ نُه دایره بهرام شاه

آنکه ز بهرامی او وقتِ زور

گور بوَد بهره بهرام گور

مفخر شاهان به تواناتری

نامور دهر به داناتری

خاص‌کنِ ملک جهان بر عموم

هم مَلِکِ ارمن و هم شاهِ روم

سلطنت اورنگ خلافت سریر

روم ستاننده‌یِ ابخاز گیر

عالم و عادل‌ترِ اهل وجود

محسن و مکرم‌ترِ ابنای جود

دین فلک و دولت او اختر‌ست

ملک صدف خاک درش گوهر‌ست

چشمه و دریاست به ماهی و در

چشمه آسوده و دریای پر

با کفَش این چشمهٔ سیماب‌ریز

خوانده چو سیماب گریزا گریز

خنده‌زنان از کمرش لعلِ ناب

بر کمرِ لعل‌کشِ آفتاب

آفت این پنجره لاجورد

پنجه در او زد که بدو پنجه کرد

کوس فلک را جرسش بشکند

شیشه مه را نفسش بشکند

خوب سرآغازتر از خرمی

نیک سرانجامتر از مردمی

جام سخا را که کفش ساقی است

باقی بادا که همین باقی است

ادامه‌ی مخزن الاسرار

  1. بخش ۱۲ - در مقام و مرتبت این نامهمن‌که سراینده این نوگلم
  2. بخش ۱۳ - گفتار در فضیلت سخنجنبش اول که قلم برگرفت
  3. بخش ۱۴ - برتری سخن منظوم از منثورچونکه نَسَخته سخن سرسری
  4. بخش ۱۵ - در توصیف شب و شناختن دلچون سپر انداختن آفتاب
  5. بخش ۱۶ - خلوت اول در پرورش دلرایض من چون ادب آغاز کرد
  6. بخش ۱۷ - ثمره خلوت اولباد، نقاب از طرفی برگرفت
  7. بخش ۱۸ - خلوت دوم در عشرت شبانهخواجه یکی شب به تمنای جنس
  8. بخش ۱۹ - ثمره خلوت دومعمر بر آن فرش ازل بافته
همه‌ی مخزن الاسرار ←

نظامی درباره‌ی نظامی

حکیم ابومحمد الیاس بن یوسف بن زکی ابن مؤید نظامی شاعر معروف ایرانی در قرن ششم هجری قمری است. وی بین سالهای ۵۳۰ تا ۵۴۰ هجری قمری در شهر گنجه متولد شد. وی از فنون حکمت و علوم عقلی و نقلی و طب و ریاضی و موسیقی بهره‌ای کامل داشته و از علمای فلسفه و حکمت به شمار می‌آمده است. مهمترین اثر وی «پنج گنج» یا «خمسه» است. دیوان اش...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.