پرش به محتوای اصلی
نظامی نظامی

خسرو و شیرین

بخش ۶۳ - رسیدن نامهٔ شیرین به خسرو

چو خسرو نامهٔ شیرین فروخواند

از آن شیرین‌سخن عاجز فروماند

به خود گفتا جواب است این‌، نه جنگ است

کلوخ‌انداز را پاداش سنگ است

جواب‌ِ آن‌چه بایستش دریدن

شنیدم آن‌چه می‌باید شنیدن

دگر باره شد از شیرین شکرخواه

که غوغای مگس برخاست از راه

ز کارآشوبی مریم برآسود

رطب بی‌استخوان شد، شمع بی‌دود

چو مریم کرد دست از جشن کوتاه

جهان چون جشن مریم گشت بر شاه

چو دشمن شد‌، همه کاری به کام است

یکی آب از پس دشمن تمام است

به شیرین چند چربی‌ها فرستاد

به روغن نرم کرد آهن ز پولاد

بت فرمان‌برش فرمان پذیرفت

که دردی داشت کان درمان پذیرفت

به خسرو پیش از آنش بود پندار

کزان نیکوترش باشد طلب‌کار

فرستد مهد و در کاوینش آرد

به مهد خود عروس‌آیینش آرد

به دفترها عتاب آغاز می‌کرد

عتابش بیش می‌شد ناز می‌کرد

متاع نیکویی بر کار می‌دید

بها می‌کرد‌، چون بازار می‌دید

متاع از مشتری یابد روایی

به دیده قدر گیرد روشنایی

ز بهر سود خود این پند بنیوش

متاعی کآن بنخرند از تو‌، مفروش

در آن دیده است دولت سودمندی

که چون یابی روایی‌، در نبندی

ملک دم داد و شیرین دم نمی‌خورد

ز ناز خویش مویی کم نمی‌کرد

چو عاجز گشت از آن ناز به خروار

نهاد اندیشه را بر چارهٔ کار

که یاری مهربان آرد فرا چنگ

به رهواری همی‌رانَد خرِ لنگ

سر و کاری ز بهر خویش گیرد

سر از کاری دگر در پیش گیرد

ز هر قومی حکایت باز می‌جُست

نگیرد مرد زیرک کار خود سست

ادامه‌ی خسرو و شیرین

  1. بخش ۶۵ - شنیدن خسرو از اوصاف شِکر خانمِ اسپهانی (اصفهانی)به آیین جهان‌داران یکی روز
  2. بخش ۶۶ - تنها ماندن شیرین و زاری کردن ویمَلک دانسته بود از رای پُر نور
  3. بخش ۶۷ - رفتن خسرو سوی قصر شیرین به بهانهٔ شکارچو عالم برزد آن زرین‌علم را
  4. بخش ۶۸ - دیدن شیرین و سخن گفتن با اوچو خسرو دید ماه خرگهی را
  5. بخش ۶۹ - پاسخ دادن شیرین خسرو راجوابش داد سرو لاله‌رخسار
  6. بخش ۷۰ - پاسخ دادن خسرو شیرین رادگر باره جهان‌دار از سر مهر
  7. بخش ۷۱ - پاسخ دادن شیرین خسرو رادگر ره لعبت طاووس‌پیکر
  8. بخش ۷۲ - پاسخ خسرو شیرین رامَلِک بارِ دگر گفت ای دل‌افروز
همه‌ی خسرو و شیرین ←

نظامی درباره‌ی نظامی

حکیم ابومحمد الیاس بن یوسف بن زکی ابن مؤید نظامی شاعر معروف ایرانی در قرن ششم هجری قمری است. وی بین سالهای ۵۳۰ تا ۵۴۰ هجری قمری در شهر گنجه متولد شد. وی از فنون حکمت و علوم عقلی و نقلی و طب و ریاضی و موسیقی بهره‌ای کامل داشته و از علمای فلسفه و حکمت به شمار می‌آمده است. مهمترین اثر وی «پنج گنج» یا «خمسه» است. دیوان اش...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.