پرش به محتوای اصلی
نظامی نظامی

اسکندرنامه - بخش دوم: خردنامه

بخش ۲۶ - گفتار افلاطون

فلاطون که بر جمله بود اوستاد

ز دریای دل گنجِ گوهر گشاد

که روشن‌خرد پادشاهِ جهان

مباد از دلش هیچ رازی نهان

ز دولت به هر کار یاریش باد

گذر بر رهِ رستگاریش باد

حدیثی که پرسد دل پاک او

بگوییم و ترسیم از ادراک او

ز حرف خطا چون نداریم ترس؟

که از لوح نادیده خوانیم درس

در اندیشهٔ من چنان شد درست

که ناچیز بود آفرینش نخست

گر از چیز چیز آفریدی خدای

ازل تا ابد مایه بودی به جای

تولد بود هر چه از مایه خاست

خدایی جدا کدخدایی جداست

کسی را که خواند خرد کارساز

به چندین تولد نباشد نیاز

جداگانه هر گوهری را نگاشت

که در هیچ گوهر میانجی نداشت

چو گوهر به گوهر شد آراسته

خلاف از میان گشت برخاسته

از آن سرکشان مخالف‌گرای

بدین سروری کرد شخصی به پای

اگر گیری از پر موری قیاس

توان شد بدان عبرت ایزدشناس

ادامه‌ی اسکندرنامه - بخش دوم: خردنامه

  1. بخش ۲۸ - گفتار حکیم نظامینظامی بر این در مجنبان کلید
  2. بخش ۲۹ - رسیدن اسکندر به پیغمبریمغنی سحرگاه بر بانگ رود
  3. بخش ۳۰ - خردنامه ارسطوچنین بود در نامهٔ رهنمای
  4. بخش ۳۱ - خردنامه افلاطوندگر روز کز عطسهٔ آفتاب
  5. بخش ۳۲ - خردنامه سقراطسوم روز کین طاق بازیچه رنگ
  6. بخش ۳۳ - جهانگردی اسکندر با دعوی پیغمبریسحرگه که سربرگرفتم ز خواب
  7. بخش ۳۴ - رسیدن اسکندر به عرض جنوب و ده سرپرستانمغنی دلم دور گشت از شکیب
  8. بخش ۳۵ - گذار کردن اسکندر دیگر باره به هندوستانمغنی مدار از غنا دست باز
همه‌ی اسکندرنامه - بخش دوم: خردنامه ←

نظامی درباره‌ی نظامی

حکیم ابومحمد الیاس بن یوسف بن زکی ابن مؤید نظامی شاعر معروف ایرانی در قرن ششم هجری قمری است. وی بین سالهای ۵۳۰ تا ۵۴۰ هجری قمری در شهر گنجه متولد شد. وی از فنون حکمت و علوم عقلی و نقلی و طب و ریاضی و موسیقی بهره‌ای کامل داشته و از علمای فلسفه و حکمت به شمار می‌آمده است. مهمترین اثر وی «پنج گنج» یا «خمسه» است. دیوان اش...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.