پرش به محتوای اصلی
ملا احمد نراقی ملا احمد نراقی

مثنوی طاقدیس

بخش ۸۲ - حکایت مدرسی که به جهت حضور شخصی که او را عالم تصور کرد درس نگفت

جمله شاگردانش اندر حاشیه

بود او چوپان و ایشان ماشیه

از در آمد ناگهان با کش و فش

یک هیولایی موقر شیخ‌وش

بر سرش عمامه‌ای چون گرز سام

در برش هم جبه‌ای کافور فام

آمد از در چست و بر مسند نشست

رنگ از روی مدرس رخت بست

کاین حریف من مگر رسطاستی

یا ابونصر است یا قُسطاستی

از پی تعظیم او از جای جست

هر دو زانو را دوته کرد و نشست

هم خبر هم مبتدا فرموش کرد

پس زبان از کیف و کم خاموش کرد

از ادب با بیم ترک درس گفت

لب فرو بستند از گفت و شنفت

چون به استادی رسی خاموش باش

لب ببند و پای تا سر گوش باش

دم مزن در نزد استاد هنر

پیش جالینوس نام طب مبر

از شجاعت در بر حیدر ملاف

بی محابا پا منه اندر مصاف

در بر لوطی تو رقاصی مکن

با نهنگ بحر غواصی مکن

تا حریف خویش نشناسی درست

حمله سوی او مکن چالاک و چست

آن مدرس ساعتی خاموش بود

هم ز رنج و درد پا در جوش بود

عاقبت رو کرد سوی آن حریف

سر فرو افکند با نطق لطیف

گفت مولینا چرا دارد سکوت

می‌نبخشد روح ما را هیچ قوت

نیست قوت روحها قوت خلیص

زینت جان نی سراویل و قمیص

روحها را شد حیات از فضل و علم

زیور آنها حیا و جود و حلم

گفت گویم از چه ای شیخ جهان

گفت دانی آنچه روشن کن بیان

ما همه گوشیم بر فرمان تو

تشنه لب بر جرعهٔ عنوان تو

گفت مولینا که ای استاد فرد

روزه را کی می‌توان افطار کرد

گفت هنگام غروب آفتاب

هست افطار صیام آنگه صواب

گفت آیا چیست حکم آن جناب

تا سحرگه گر کسی ماند به خواب

گفت باید روزه بودن تا سحر

کاشکی کردی سخن سر زودتر

گفت آیا با چنین فضل و کمال

شیخ ما را در چه باشد اشتغال

گفت من شرع شریف ساوه‌ام

با همه فضل اندر آنجا یاوه‌ام

گفت اندر کمره‌ام شرع شریف

با همه فضل و هنر آنجا نحیف

ادامه‌ی مثنوی طاقدیس

  1. بخش ۸۴ - اشاره به حدیث انماالمرء مخبو تحت لسانهزین سبب فرمود شاه انس و جان
  2. بخش ۸۵ - در بیان اینکه وهم از حسد شیطان است و اشاره به قل الروح من امر ربیکیست آن شهزاده روح پاک تو
  3. بخش ۸۶ - در بیان حدیث من عرف نفسه فقد عرف ربهگفت زین ره لؤلؤ این نُه صدف
  4. بخش ۸۷ - در بیان کل مامیز تموه با رهامکم فهو مخلوق مثلکم و مردود الیکمعلم تو جانا بجز تصویر نیست
  5. بخش ۸۸ - در مذمت تقلید و نکوهش ارباب آنجهل باشد علم تقلید ای عمو
  6. بخش ۸۹ - در بیان حدیث العقل ما عبد به الرحمن و اکتسب به الجنانعقل می‌دانی چه باشد ای پسر
  7. بخش ۹۰ - در بیان اینکه وهم از حزب شیطان استمخلصی از این مراحل باز جوی
  8. بخش ۹۱ - در بیان اهریمن نفسخود شود شیطان چه شیطان ای امان
همه‌ی مثنوی طاقدیس ←

ملا احمد نراقی درباره‌ی ملا احمد نراقی

حاج ملا احمد بن محمد مهدی فاضل نراقی متخلص به صفایی (زادهٔ ۱۴ جمادی‌الثانی سال ۱۱۸۵ یا ۱۱۸۶ ه‍.ق – درگذشته ۱۲۴۵ قمری) دانشمند و مجتهد شیعه، نویسنده و شاعر دورهٔ قاجار بود. آثار وی از روی نسخهٔ آماده شده به همت مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان در گنجور در دسترس قرار گرفته است.

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.