پرش به محتوای اصلی
ملا احمد نراقی ملا احمد نراقی

مثنوی طاقدیس

بخش ۱۵۳ - در بیان آیه ی الله نورالسموات والارض و اشاره به مقام ولایت امیرمؤمنان

هیچ می دانی چه باشد نیستی

نیستی خود را بدان تا کیستی

نیستی چبود همه نقصان تو

عجز و جهل و حاجت و خذلان تو

ضعف و بیم و ناتوانی و قصور

حیرت و تردید و تشویش و فتور

جمله ی اینها تویی ای کیقباد

کن سپند آتش بخود دم ان یکاد

پس فنا آن باشد ای صاحب قلیچ

کادمی خود را نبیند غیر هیچ

آنچه غیر از هیچ بیند از خدا

هیچ بیند او خود از سر تا بپا

با نوا گوید همی بیتاب و پیچ

هیچ هستم هیچ هستم هیچ هیچ

آنچه هست از توست ای عین الحیات

خواه فعل و خواه وصف و خواه ذات

گر مرا بودی بود از بود توست

ور وجودی رشحه ای از جود توست

نی همین دانستن و گفتن چنین

نیست کافی در فنا علم الیقین

بلکه می باید عیان دیدن همین

تا شود حاصل تورا عین الیقین

تا ببینی آنچه می بینم عیان

پا نهی بر فرق گنج شایگان

گر نبودی گوش نامحرم براه

ور نبودی فطنت یاران تباه

اندر اینجا گفتنیها گفتمی

ای بسی درهای زیبا سفتمی

چشم ظاهربین بهم بنهادمی

وین دو لعل درفشان بگشادمی

در میان معرکه استادمی

داد معنی بهر یاران دادمی

چون کنم هستند یارانم خنک

همنشینانم همه ذات الحبک

نی کسی در نزد استاد خوانده است

نی کسی را فهم این مطلب در است

لب به بند اینجا زبان کوتاه کن

سر چو شاه اولیا در چاه کن

چون پری از دیدها مستور باش

همچو مه در اقتباس نور باش

همچو مه دنباله خورشید گیر

نور از آن خورشید پرتمجید گیر

خواه بدرت سازد و خواهی هلال

در محاقت افکند یا در وبال

ادامه‌ی مثنوی طاقدیس

  1. بخش ۱۵۵ - در تضرع و تذلل و مناجات به درگاه حضرت حق تعالیای خدا ای نوربخش هر ظلم
  2. بخش ۱۵۶ - داستان خیک که بر روی آب دریا افتاده بوددید خیکی پر فتاده روی آب
  3. بخش ۱۵۷ - در مناجات با حضرت قاضی الحاجاتمر محبین را فنای ثالث است
  4. بخش ۱۵۸ - عشق و جان بازی پروانه در پای شمعهمچو آن پروانه شمع افروختن
  5. بخش ۱۵۹ - مناجات با قاضی الحاجاتای خدا ای از تو دلها را نشاط
  6. بخش ۱۶۰ - فرق میان عقل و ادراکمولوی گیرم که فهمد نیک و زشت
  7. بخش ۱۶۱ - حکایت مرغی با جفت خودمرغکی با جفت در پرواز بود
  8. بخش ۱۶۲ - دنباله صحبت مرغ با جفت خودگفت با مرغ حریص آن هوشمند
همه‌ی مثنوی طاقدیس ←

ملا احمد نراقی درباره‌ی ملا احمد نراقی

حاج ملا احمد بن محمد مهدی فاضل نراقی متخلص به صفایی (زادهٔ ۱۴ جمادی‌الثانی سال ۱۱۸۵ یا ۱۱۸۶ ه‍.ق – درگذشته ۱۲۴۵ قمری) دانشمند و مجتهد شیعه، نویسنده و شاعر دورهٔ قاجار بود. آثار وی از روی نسخهٔ آماده شده به همت مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان در گنجور در دسترس قرار گرفته است.

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.