پرش به محتوای اصلی
میرزاده عشقی میرزاده عشقی

جمهوری نامه

بخش ۲ - مظهر جمهوری

در صفحهٔ چهارم روزنامه قرن بیستم که این ابیات چاپ شده تصویر مرد مسلح و غضب‌آلودی را به نام مظهر جمهوری کشیده‌اند که در دست راست تفنگ و در دست چپ سکهٔ نقره (پول) دارد؛ بالای سرش سایه جمبول! نمایان است، در اطراف اسامی روزنامه‌هایی را به شکل یکی از حیوانات نشان می‌دهد: افعی «روزنامه ناهید» ، جغد «روزنامه تجدد‌» ، موش «‌روزنامه کوشش‌» ، سگ «‌روزنامه ستاره‌» ، الاغ «‌روزنامه گلشن‌» ، گربه «‌روزنامه جارچی‌».

من مظهر جمهورم‌، الدرم و بولدرم

از صدق و صفا دورم الدرم و بولدرم

من قلدر پر زورم‌، الدرم و بولدرم

مأمورم و معذورم‌، الدرم و بولدرم

من قائد جمهورم‌، الدرم و بولدرم

من افعی بیجانم‌، آمنا صدقنا

زهر است به‌دندانم‌‌، آمنا صدقنا

من دشمن ایرانم‌، آمنا صدقنا

من فاقد ایمانم‌، آمنا صدقنا

من بوجار لنجانم‌‌، آمنا صدقنا

من جغد نوا خوانم‌، بر بام تو‌، قوقوقو

من لاشخور پستم‌، هم‌نام تو‌، قوقوقو

کرده‌ست مرا فربه‌، اطعام تو‌، قوقوقو

افتم به هوای پول‌، در دام تو‌، قوقوقو

بر دوش تو پرانم‌، آمنا ، صدقنا

من موشک مسکینم، پابند تو‌، جیرجیرجیر

کرده‌ست مرا سر‌مست، لبخند تو‌، جیرجیرجیر

در دزدی و قلاشی‌، مانند تو‌، جیرجیرجیر

تا نرم شود دندان‌، چون دند تو‌، جیرجیرجیر

من دست به دامانم‌، آمنا ، صدقنا

من تولهٔ تفلیسم‌، عف عف اخوی‌، عف عف

انبانهٔ سفلیسم‌، عف عف اخوی‌، عف عف

هم‌مکتب ابلیسم‌، عف عف اخوی‌، عف عف

من مظهر تدلیسم‌، عف عف اخوی‌، عف عف

من منتظر نانم‌، آمنا ، صدقنا

من کره‌خر زارم‌، عرعر ابوی‌، عرعر

حیوان علف‌خوار‌م‌، عرعر ابوی‌، عرعر

جفتک‌زن احرار‌م‌، عرعر ابوی عرعر

پالان قجری دارم‌، عرعر ابوی عرعر

مستوجب احسانم‌، آمنا ، صدقنا

من پیش پیشم مومو، گربهٔ علی‌ام مومو

خلقند همه شاهد بر مُهملی‌ام مومو

انگشت‌نمای خلق‌، در بزدلی‌ام مومو

سرگنده نی‌ام چون شیر‌، سرپشکلی‌ام مومو

مداح و ثنا‌خوانم‌، آمنا ، صدقنا

ای مظهر جمهوری‌، هی هی جبلی قم قم

جمهوری مجبوری‌، هی هی جبلی قم قم

مسلک نشود زوری‌، هی هی جبلی قم قم

تا کی پی مزدوری‌‌؟ هی هی جبلی قم قم

یک‌چند نما دوری‌، هی هی جبلی قم قم

من مرد مسلمانم‌، آمنا ، صدقنا

ادامه‌ی جمهوری نامه

  1. بخش ۴ - جمهوری نامهچه ذلت‌ها کشید این ملت زار
  2. بخش ۵ - باور مکنجان پسر، گوش به هر خر مکن
  3. بخش ۶ - تصنیف جمهوریدست اجنبی چون کرد، کشور عجم ویران
همه‌ی جمهوری نامه ←

میرزاده عشقی درباره‌ی میرزاده عشقی

سیدمحمدرضا کردستانی معروف به میرزاده عشقی (زادهٔ ۲۰ آذر ۱۲۷۳ در همدان – ترور در ۱۲ تیر ۱۳۰۳ در تهران) شاعر، روزنامه‌نگار، نویسنده و نمایشنامه‌نویس ایرانی دوره مشروطیّت و مدیر نشریهٔ قرن بیستم بود. وی با وجود طول عمر کوتاهش از جمله مهم‌ترین شاعران عصر مشروطه به‌شمار می‌رود که از عنصر هویت ملی در جهت ایجاد انگیزه و آگاهی...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.