پرش به محتوای اصلی
عطار عطار

دفتر اول

بخش ۱۵ - در وصف علی مرتضی علیه السّلام فرماید

دل و جان در رضاشان هر دو در باز

پس آنگه تو حجاب از رخ برانداز

دل و جان باز اندر راه ایشان

اگر هستی تو مر آگاه ایشان

دل و جان تو ایشانند دریاب

اگر در خانهٔ عشقی تو دریاب

ز علم حیدری تو گر بدانی

ترا بنماید اسرار معانی

که در علمست اسرار حقیقت

از او یابند ره جویان طریقت

طریقت زوست از احمد شریعت

جدا زین هردو آمد کلّ حقیقت

حقیقت مرتضی نفس رسولست

محبّ او یقین صاحب قبولست

حقیقت مرتضا مرکان علمست

که او پیوسته هم با جاه و حلمست

حقیقت مرتضی اسرار دینست

که او از اولیا صاحب یقنست

حقیقت مرتضی کل نور شرعست

که او هم رهنمای اصل و فرعست

حقیقت مرتضی اسرار دریافت

در اینجاگه حقیقت یار دریافت

حقیقت مرتضی دم از یکی زد

چو او بُد در یقین دم بیشکی زد

حقیقت مرتضی دلداردینست

که او سر حلقهٔ اسرار دینست

حقیقت مرتضی ذات و صفاتست

که او در لو کشف او نور ذاتست

حقیقت مرتضی عین خدایست

تمامت اولیا را رهنمایست

حقیقت مرتضی شاهست و ماهست

که او هم سایهٔ نوراله است

حقیقت مرتضی این راز برگفت

دُرِ اسرار ربّانی عیان سُفت

حقیقت مرتضی بنمود ما را

عیان او لو کشف بنمود ما را

یکی دید او و دائم در یکی بود

در این اسرار کل حق بیشکی بود

یکی دید و ز یکی گفت اسرار

تمامت سالکان ره بیکبار

مر او رادوستدار وخاک پایند

که از گفتار او اندر لقایند

حقیقت مرتضی توحیددانست

نه همچون دیگران تقلید دانست

ادامه‌ی دفتر اول

  1. بخش ۱۷ - حکایتشبی آن پیر زاری کرد بسیار
  2. بخش ۱۸ - در مناجات کردن پیر با حق سبحانه و تعالی فرمایدتوئی پاک و منزّه در وجودم
  3. بخش ۱۹ - در اظهار کردن قوّت و قدرت و استغناء کل فرمایدمنم یکتا که جمله دستگیرم
  4. بخش ۲۰ - در توحید صرف و بقای کل فرمایدخدا شد بیجهت درحق مبرّا
  5. بخش ۲۱ - حکایتشبی حلّاج را دیدند در خواب
  6. بخش ۲۲ - در فنای خود و راه یافتن به مقام حق و موصوف شدن فرمایدز خود بگذر که مائی عین مایی
  7. بخش ۲۳ - در برداشتن حجاب و واصل شدن و یکتا گردیدن فرمایدشود واصل حجابش دور گردد
  8. بخش ۲۴ - حکایت روباه و بچاه شدن اومگر میرفت آن روباه شادان
همه‌ی دفتر اول ←

عطار درباره‌ی عطار

فَریدالدّین ابوحامِد محمّد عطّار نِیشابوری (۵۴۰ - ۶۱۸ قمری) یکی از عارفان و شاعران ایرانی بلندنام ادبیات فارسی در پایان سدهٔ ششم و آغاز سدهٔ هفتم است. او در سال ۵۴۰ هجری برابر با ۱۱۴۶ میلادی در نیشابور زاده شد. وی یکی از پرکارترین شاعران ایرانی به شمار می‌رود و بنا به نظر عارفان در زمینهٔ عرفانی از مرتبه‌ای بالا برخورد...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.