پرش به محتوای اصلی
میرزا آقاخان کرمانی میرزا آقاخان کرمانی

نامهٔ باستان

بخش ۴۸ - جنگ نخستین دارا با اسکندر

چو از کار لیدی بپرداخت باز

به سیلیسیا رفت با برگ و ساز

وز آن روی دارا سپاهی گران

بخواند و بیاورد از هر کران

زایران و توران مهان را بخواند

بنه کرد گرد و سپه را براند

گذر داد لشکر زرود فرات

به هامون سپه بود بیش از حصات

سکندر به تارس همی داشت جای

به سکوسیا بود ایران خدای

زتیری همی خواست آن پادشاه

که سوی سمانیک راند سپاه

امنتاس گفتش زروی خرد

که جنبش از این جا نه اندر خورد

که در بند ایسوس سختست و تنگ

سواره، پیاده نیارند جنگ

همان به که این جا درنگ آوریم

که بر بد کنش روز تنگ آوریم

نپذرفت شاه آن سخن های نغز

که آن خود منش بد بسی تیز مغز

درم داد و روزی دهان را بخواند

سپه را به دربند ایسوس راند

چو آمد لب رود پی نار شاه

سکندر پدیدار شد با سپاه

به یک تنگنا در میان دو کوه

رده برکشیدند هر دو گروه

نبودی در آن دشت جای سوار

گه پیچش و گردش کارزار

به پیش سپاه اندر آن جای تنگ

از ایرانیان کش نبد بیش جنگ

همه جنگجویان زیونان بدند

که بدخواه دارای ایران بدند

نخستین که اسکندر آمد دمان

بر ایران سپه خود سرآمد زمان

که یونانیان روی برکاشتند

سپه را چنان خوار بگذاشتند

جهان دار دارا به پیچید روی

همان نامور لشکر جنگ جوی

در اثنای آورد و آن دار و گیر

همه خاندان شهی شد اسیر

بیفکند دارا لباس شهی

به تبدیل زان رزمگه شد رهی

رخان پر ز اندوه و لب پر زخاک

گریزان همی رفت تا تاپساک

سکندر همی رفت تا رودبار

زایرانیان کشته شد بی شمار

چو ارسام و بهباز و مهبود گرد

اتیزیس و ریمهر با دستبرد

ادامه‌ی نامهٔ باستان

  1. بخش ۵۰ - نامه دارا به اسکندر و پاسخ آنچو بر چرخ گردون رسید افسرش
  2. بخش ۵۱ - جنگ دوم دارا با اسکندر و گریختن داراچو برخواند دارا بسی شد دژم
  3. بخش ۵۲ - کشته شدن دارا به دست ستراپان خودبهاران سوی مدیه آمد دمان
  4. بخش ۵۳ - سلاله سلوکیانپس از مرگ اسکندر نامور
  5. بخش ۵۴ - سلاله اشکانیاننخست اشک کش بد زآرش نژاد
  6. بخش ۵۵ - سلاله ساسانیانسرایندهٔ نامهٔ باستان
  7. بخش ۵۶ - پادشاهی اردشیر بابکانچنین تابگاه کیی بر نشست
  8. بخش ۵۷ - پادشاهی شاپور پسر اردشیرپس از مردن شاه شاپور راد
همه‌ی نامهٔ باستان ←

میرزا آقاخان کرمانی درباره‌ی میرزا آقاخان کرمانی

میرزا عبدالحسین کرمانی معروف به میرزا آقاخان کرمانی (زادهٔ ۱۲۳۲ هجری شمسی در بردسیر کرمان، مقتول به سال ۱۲۷۵ هجری شمسی در تبریز) نویسنده، آزادی‌خواه، منتقد و از شخصیتهای دورهٔ مشروطهٔ ایران است. کتاب «نامهٔ باستان» یا «سالارنامه» از وی از روی نسخهٔ آماده شده به همت مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان در گنجور در...

زندگی‌نامه و دیوان کامل ←

متن شعر به نقل از گنجور.