به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، آیت‌الله عبدالله جوادی آملی، مفسر قرآن کریم و نهج‌البلاغه، با تاکید بر اشتراک زن و مرد در حقیقت انسانیت، اظهار کرد: حقیقت انسان به روح اوست و روح نه مذکر است و نه مونث؛ ازاین‌رو، زن و مرد از نظر حقیقت انسانی تفاوتی با یکدیگر ندارند.
بنابر روایت عترتنا، آیت‌الله جوادی آملی در ادامه سلسله جلسات درس اخلاق، با اشاره به مباحث پیشین درباره جایگاه زن و مسئله حجاب، اظهار داشت: برای شناخت حقیقت انسان باید به روح او توجه کرد، نه ویژگی‌های جسمانی؛ چراکه زن بودن و مرد بودن به بدن مربوط است، اما حقیقت انسانیت در روح او شکل می‌گیرد.
مشترکات زن و مرد در آموزه‌های قرآن
این مفسر قرآن کریم با اشاره به شواهد قرآنی درباره جایگاه زن و مرد بیان کرد: آیات قرآن در این زمینه را می‌توان در سه دسته بررسی کرد؛ بخشی درباره زنان، بخشی درباره مردان و بخشی نیز ناظر بر هر دو گروه است.
جوادی آملی افزود: عدالت‌ورزی، پایبندی به وظایف، وفای به عهد، بندگی خداوند و اطاعت از او، از جمله مسئولیت‌هایی است که میان زن و مرد مشترک است و هر دو در برابر این تکالیف الهی مسئولیت دارند.
وی با اشاره به کاربرد واژه‌ها و تعابیر در زبان عربی و قرآن کریم خاطرنشان کرد: برخی واژه‌ها در مواردی به زنان یا مردان اشاره دارند، اما تعابیری مانند «الذین» در بسیاری از موارد، هر دو گروه را در بر می‌گیرد. در گفت‌وگوهای روزمره نیز هنگامی که از حضور مردم در یک میدان یا مشارکت آنان در انتخابات سخن می‌گوییم، منظور تنها مردان نیستند، بلکه زنان و مردان هر دو را شامل می‌شود.
حضرت مریم(س)، الگویی برای همه مومنان
وی با اشاره به جایگاه حضرت مریم(سلام‌الله‌علیها) در قرآن کریم گفت: خداوند حضرت مریم را به‌عنوان الگویی برای مومنان معرفی کرده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد معیار تعالی و فضیلت انسانی به جنسیت محدود نمی‌شود.
این استاد حوزه علمیه ادامه داد: زن و مرد در حقیقت انسانیت مشترک‌اند و بسیاری از خطاب‌های قرآنی نیز هر دو را در بر می‌گیرد؛ زیرا روح، حقیقتی مجرد است و مذکر یا مونث بودن به بدن انسان مربوط می‌شود.
تفاوت مبنای اسلام و غرب در مسئله زن
جوادی آملی با اشاره به تفاوت مبانی فکری اسلام و غرب در موضوع برابری زن و مرد اظهار کرد: هنگامی که از برابری زن و مرد سخن می‌گوییم، مبنای بحث ما این است که بدن، حقیقت نهایی انسان نیست؛ بلکه روح، حقیقت انسان را تشکیل می‌دهد و روح نه زن است و نه مرد. ازاین‌رو، باید میان مبانی فکری و فلسفی دیدگاه‌های مختلف درباره زن و مرد تفاوت قائل شد.
وی با اشاره به کتاب «زن در آیینه جلال و جمال» تصریح کرد: زن بودن و مرد بودن به بدن مربوط است، اما جلال و جمال انسانیت به روح او بازمی‌گردد. این خواهران و دختران جامعه نیز ظرفیت رسیدن به مراتب والای انسانی را دارند و اگر در برخی مسائل آگاهی کافی وجود ندارد، ممکن است بخشی از این مسئله به کوتاهی ما در تبیین و آموزش بازگردد.
ضرورت گفت‌وگوی عالمانه برای تبیین مسئله حجاب
این مفسر قرآن کریم با تاکید بر ضرورت گفت‌وگوی علمی و برخورد همراه با نرمی با نسل جوان اظهار داشت: احکام دینی باید برای جوانان به‌درستی تبیین شود؛ زیرا آنان فرزندان و اعضای همین جامعه‌اند. مدارس و دانشگاه‌ها باید با رویکردی عالمانه و پژوهش‌محور، این حقیقت را برای نسل جوان روشن کنند که انسان موجودی ابدی است و باید برای سرنوشت ابدی خود بیندیشد.
وی با بیان اینکه تحمیل و فشار به‌تنهایی اثر ماندگاری ندارد، افزود: اگر فشار برای مدتی کنار گذاشته شود، ممکن است مسئله دوباره به شکل قبل بازگردد؛ اما زمانی که انسان به درک و آگاهی برسد و ظرفیت خود برای تعالی و رسیدن به مقام فرشتگی را بشناسد، مسیر متفاوتی را انتخاب خواهد کرد.
انسان می‌تواند با علم و تربیت به مقام فرشتگی برسد
جوادی آملی در ادامه برای تبیین ظرفیت رشد انسان، به نمونه برگ توت و تولید ابریشم اشاره کرد و گفت: امروز ابریشم و اطلس از ارزشمندترین بافته‌ها به شمار می‌روند؛ درحالی‌که منشا تولید ابریشم، کرم ابریشم است که در شرایط خاص رشد می‌کند و محصولی ارزشمند به وجود می‌آورد.
وی افزود: همان‌گونه که برگ توت در فرایندی مشخص به ابریشم تبدیل می‌شود، انسان نیز می‌تواند با علم، تربیت و تلاش، مسیر تعالی را طی کند و به جایگاه والای انسانی برسد.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به این بیت شعر که «تو فرشته شوی ار جهد کنی از پی آنک / برگ توت است به تدریج کنندش اطلس» خاطرنشان کرد: اگر برگ توت می‌تواند در فرایندی تدریجی به اطلس تبدیل شود، انسان نیز با تلاش و پیمودن مسیر صحیح تربیت می‌تواند به مقام فرشتگی نزدیک شود؛ بنابراین، راه رشد و تعالی برای انسان باز است.
مدارس و دانشگاه‌ها باید تقویت شوند
وی با تاکید بر نقش نهادهای آموزشی در تربیت نسل جوان اظهار کرد: باید مدارس و دانشگاه‌ها را تقویت کنیم و در کنار آن، حوصله و فرصت کافی برای گفت‌وگو با فرزندان و جوانان خود داشته باشیم.
جوادی آملی ادامه داد: با اخلاق، تعلیم، تربیت، ادب و رعایت حال مردم می‌توان این مسیر را طی کرد. ناآگاهی می‌تواند به زیان انسان تمام شود، اما هنگامی که فرد ظرفیت‌های وجودی خود را بشناسد و بداند که امکان رسیدن به مراتب والای انسانی برای او فراهم است، به سوی آن حرکت می‌کند.
وی با اشاره به سیره حضرت فاطمه زهرا(سلام‌الله‌علیها)، حضرت زینب کبری(سلام‌الله‌علیها) و امام حسین(علیه‌السلام) گفت: این شخصیت‌های بزرگ، الگوهایی از تعالی و کمال انسانی را به جامعه نشان داده‌اند و می‌توان با بهره‌گیری از سیره آنان، مسیر رشد اخلاقی و معنوی را شناخت.
بدی را با خوبی پاسخ دهیم
این مفسر قرآن کریم با تاکید بر ضرورت گسترش اخلاق در روابط اجتماعی بیان کرد: اگر امکان رسیدن به چنین جایگاهی برای انسان وجود دارد، دلیلی برای اختلاف و درگیری باقی نمی‌ماند. سخن باید به‌گونه‌ای باشد که جاذبه ایجاد کند و زمینه ارتباط و تفاهم را فراهم آورد.
وی با استناد به آیه شریفه «ویدرءون بالحسنه السیئه» تاکید کرد: بدی را باید با خوبی پاسخ داد و با اخلاق نیکو و رفتار صحیح، برای حل مشکلات تلاش کرد.
سرمایه‌های معنوی کشور نباید زمینه اختلاف را از بین ببرد
جوادی آملی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به شمار فراوان شهدا و سرمایه‌های معنوی کشور اظهار داشت: این سرزمین شهدای بسیاری تقدیم کرده و از وجود شخصیت‌های بزرگ بهره‌مند بوده است؛ بنابراین، نباید اجازه داد جامعه گرفتار آشوب، اختلاف و درگیری شود یا سخن و رفتاری از ما سر بزند که موجب رنجش دیگران شود.
وی با تاکید بر امکان اصلاح و تعالی جامعه از مسیر اخلاق و تربیت افزود: می‌توان بدون دعوا و درگیری، انسان‌هایی فرهیخته و شایسته تربیت کرد. همان‌گونه که از برگ توت ابریشم تولید می‌شود، انسان نیز می‌تواند با پیمودن مسیر صحیح رشد، به مراتب والای انسانی دست یابد. بسیاری از شهدا نیز چنین مسیری را پیمودند و به الگوهایی برای جامعه تبدیل شدند.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به مسئولیت جامعه در قبال میراث معنوی شهدا، در پایان دعا کرد: خداوند نظام را به برکت قرآن کریم و در سایه اهل‌بیت عصمت و طهارت حفظ کند، رهبر شهید را با شهدای کربلا محشور سازد و به همگان توفیق دهد امانت الهی را که به‌واسطه شهدا به دست آمده است، به صاحب اصلی آن بازگردانند.
