رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با اعلام ابتلای حدود ۳۰ درصد جمعیت بالای ۵۰ سال کشور به پوکی استخوان، گفت: حدود ۵۰ درصد این گروه سنی نیز کاهش تراکم استخوان دارند.
به گزارش سلامت نیوز به نقل از مهر، باقر لاریجانی، روز شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵، در نشست خبری هفته ملی سلامت استخوان، با اشاره به نتایج مطالعات انجام‌شده در پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران، اظهار داشت: تنها حدود ۲۰ درصد جمعیت بالای ۵۰ سال کشور از وضعیت مناسب تراکم استخوان برخوردارند.
وی افزود: در جمعیت بالای ۶۵ سال، حدود ۶۲ درصد زنان به پوکی استخوان و ۳۳ درصد به کاهش تراکم استخوان مبتلا هستند. در مردان این گروه سنی نیز حدود ۶۲ درصد پوکی استخوان و ۱۸ تا ۲۰ درصد کاهش تراکم استخوان گزارش شده است.
لاریجانی با تاکید بر اینکه مهم‌ترین پیامد پوکی استخوان، افزایش خطر شکستگی است، گفت: بر اساس برآوردهای چند سال گذشته، روزانه حدود ۴۰۰ مورد شکستگی استخوان در کشور رخ می‌دهد و شمار شکستگی‌های جدید سالانه به حدود ۱۵۰ هزار مورد می‌رسد که بخشی از آنها با پوکی استخوان مرتبط هستند.
وی با اشاره به پیامدهای شکستگی لگن در سالمندان افزود: حدود ۲۰ درصد افراد دچار شکستگی لگن در بیمارستان با مخاطرات حیاتی مواجه می‌شوند و بسیاری از بازماندگان نیز ممکن است با محدودیت حرکتی و وابستگی به دیگران روبه‌رو شوند.
به گفته لاریجانی، خطر شکستگی مجدد پس از نخستین شکستگی می‌تواند دو تا سه برابر افزایش یابد. به همین منظور، برنامه شناسایی، مراقبت و پیگیری بیماران دچار شکستگی با همکاری وزارت بهداشت در چند دانشگاه علوم پزشکی و برخی بیمارستان‌های تهران در حال اجرا است.
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم با هشدار نسبت به ضعف شناسایی و درمان بیماران تصریح کرد: حدود ۸۰ درصد مبتلایان از بیماری خود اطلاعی ندارند و از هر هزار فرد مبتلا، تنها حدود ۸۰ نفر درمان را آغاز می‌کنند.
وی افزود: نزدیک به نیمی از افرادی که درمان را شروع می‌کنند نیز پس از مدتی آن را رها می‌کنند؛ موضوعی که ضرورت آموزش، پیگیری مستمر و تقویت مراقبت‌های درمانی را نشان می‌دهد.
لاریجانی با تاکید بر اهمیت تشخیص زودهنگام اظهار داشت: بررسی سلامت استخوان، به‌ویژه در سنین حدود ۶۵ سالگی، حتی در افراد بدون علامت اهمیت دارد؛ با این حال، دستگاه‌های سنجش تراکم استخوان به‌صورت متوازن در کشور توزیع نشده‌اند و عمدتا در شهرهای بزرگ و مراکز استان‌ها متمرکز هستند.
وی همچنین با اشاره به باورهای نادرست درباره مصرف کلسیم و ویتامین D گفت: تامین کلسیم مورد نیاز بدن باید از طریق تغذیه مناسب و در صورت لزوم مصرف مکمل با نظر پزشک انجام شود.
غربالگری زنان بالای ۵۰ سال
فاطمه حاجی ولی‌زاده ، رئیس اداره سلامت عضلانی‌اسکلتی وزارت بهداشت، با بیان اینکه پوکی استخوان اغلب بدون علائم مشخص پیشرفت می‌کند، اظهار کرد: با توجه به افزایش جمعیت سالمند کشور، شمار افراد در معرض این بیماری نیز افزایش می‌یابد و لازم است برنامه‌های آموزشی و پیشگیرانه متناسب با این روند توسعه پیدا کند.
وی افزود: بر اساس آمار ارائه‌شده، تنها حدود ۱۰ درصد مردم در مراکز جامع سلامت درباره پوکی استخوان و عوارض آن آموزش دیده‌اند. پایین بودن آگاهی عمومی، وجود باورهای نادرست و جدی نگرفتن بیماری پس از تشخیص، از جمله موانعی است که پیشگیری و کنترل پوکی استخوان را با مشکل مواجه می‌کند.
رئیس اداره سلامت عضلانی‌اسکلتی وزارت بهداشت با تشریح اقدامات این وزارتخانه برای شناسایی افراد در معرض خطر، گفت: برنامه غربالگری و پیشگیری از شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان در پنج دانشگاه علوم پزشکی کشور اجرا می‌شود.
به گفته وی، در چارچوب این برنامه، زنان بالای ۵۰ سال بر اساس عوامل خطر و با استفاده از ابزارهای غربالگری و پرسش‌نامه‌ها ارزیابی می‌شوند و افراد پرخطر برای بررسی و دریافت خدمات درمانی به پزشک خانواده ارجاع داده خواهند شد.
وی همچنین از آماده‌سازی پروتکل‌های درمان پوکی استخوان برای پزشکان خانواده با همکاری مراکز پژوهشی خبر داد و گفت این دستورالعمل‌ها قرار است به‌صورت رسمی منتشر شوند.
ولی‌زاده با تاکید بر لزوم پیگیری وضعیت استخوان بیماران پس از شکستگی اظهار کرد: در برخی موارد، پس از درمان شکستگی، علت زمینه‌ای آن بررسی نمی‌شود؛ درحالی‌که شکستگی بر اثر ضربه خفیف یا بدون ضربه قابل‌توجه می‌تواند نشانه ضعف استخوان و احتمال ابتلا به پوکی استخوان باشد.
وی افزود: تدوین پروتکل‌های تخصصی برای مراقبت از این بیماران و توسعه مراکز پیگیری شکستگی در دستور کار قرار دارد، اما تعداد مراکز موجود هنوز پاسخگوی نیاز کشور نیست. گسترش این خدمات می‌تواند به شناسایی بیماران در معرض خطر و پیشگیری از شکستگی‌های بعدی کمک کند.
رئیس اداره سلامت عضلانی‌اسکلتی وزارت بهداشت با اشاره به آسیب‌پذیری بیشتر زنان در برابر این بیماری گفت: پوکی استخوان معمولا در زنان زودتر از مردان بروز می‌کند و زنان بالای ۵۰ سال از گروه‌های در معرض خطر محسوب می‌شوند. شکستگی‌های ناشی از این بیماری ممکن است به محدودیت حرکتی و ناتوانی طولانی‌مدت منجر شوند.
ولی‌زاده با اشاره به برنامه‌های هفته ملی سلامت استخوان، گفت: از سال ۱۳۹۷، برنامه‌های این مناسبت از یک روز به یک هفته افزایش یافته است و معاونت بهداشت وزارت بهداشت با همکاری مراکز علمی و پژوهشی در تلاش است یافته‌های علمی را به آموزش‌های قابل استفاده برای مردم تبدیل کند.
وی در پایان، ارتقای سواد سلامت، تقویت نقش رسانه‌ها و همکاری بیمه‌ها و بخش‌های مختلف نظام سلامت را از الزامات توسعه خدمات پیشگیری، تشخیص و درمان پوکی استخوان دانست.
