گاهی انتخاب غذا هم از حال‌وهوای اطرافیان تاثیر می‌گیرد. پژوهشی تازه نشان می‌دهد اورانگوتان‌ها پس از شنیدن صدای خنده و بازی هم‌نوعانشان، بیشتر سراغ غذایی می‌روند که پیش‌تر با آن صدا همراه شده است. این یافته نشان می‌دهد وضعیت عاطفی هنگام یادگیری ممکن است بر ارزش‌گذاری پاداش‌ها اثر بگذارد.
به‌گزارش گاردین، پژوهشگران در مطالعه‌ای تازه، رفتار شش اورانگوتان را در دو موسسه جانورشناسی بررسی کردند تا دریابند احساسات مثبت چه تاثیری بر یادگیری و تصمیم‌گیری این نخستی‌ها می‌گذارند. اریکا کارت‌میل، استاد انسان‌شناسی و علوم شناختی دانشگاه ایندیانا و نویسنده ارشد پژوهش، می‌گوید این آزمایش بخشی از پروژه‌ای گسترده‌تر درباره تجربه شادی در حیوانات و نقش احتمالی احساسات در فرایندهای شناختی و یادگیری است.
کارت‌میل توضیح می‌دهد: «یکی از انگیزه‌های اصلی ما، گسترش پژوهش‌های انسانی است که نشان می‌دهند احساسات تاثیر مهمی بر تفکر منطقی دارند. این دو از یکدیگر جدا نیستند، بلکه واقعا بر هم اثر می‌گذارند. می‌خواستیم این موضوع را در حیوانات هم بررسی کنیم؛ در این مورد، اورانگوتان‌ها سنجیده شدند.»
«لطفا همان چیزی را برای من بیاورید که آن‌ها می‌خورند!»
پژوهشگران ابتدا به اورانگوتان‌ها آموزش دادند که برای یافتن خوراکی، کاسه‌ها را جست‌وجو کنند. سپس دو کاسه پیش روی هر حیوان قرار دادند؛ یکی حاوی خوراکی‌ای بود که زیر موادی بی‌ضرر مانند خزه یا خاک‌اره پنهان شده بود و دیگری با ماده‌ای متفاوت پوشانده شده بود، اما خوراکی نداشت.
درست پیش از ارائه کاسه‌ها، پژوهشگران صدایی ضبط‌شده پخش می‌کردند. این صدا یا شامل بازی و خنده اورانگوتان‌های دیگر بود یا صداهای محیطی مانند وزش باد. نوع صدای پخش‌شده به ماده‌ای بستگی داشت که آن روز برای پوشش دادن خوراکی استفاده می‌شد.
در روز پنجم، هر دو کاسه حاوی خوراکی بودند، اما هرکدام با یکی از دو ماده پوشانده شده بودند. پژوهشگران از اورانگوتان‌ها خواستند یکی از کاسه‌ها را انتخاب کنند. نتایج چندین نوبت آزمایش نشان داد که اورانگوتان‌ها در مجموع بیشتر کاسه‌ای را انتخاب می‌کردند که ماده‌ی پوشاننده آن با صدای خنده همراه شده بود. چهار حیوان از مجموع شش اورانگوتان نیز ترجیح مشخصی برای این گزینه نشان دادند.
کارت‌میل احتمال می‌دهد این ترجیح به وضعیت عاطفی حیوانات هنگام یادگیری مربوط باشد. به گفته‌ی او، شنیدن صدای خنده ممکن است باعث شده باشد اورانگوتان‌ها هنگام یادگیری ارتباط میان ماده پوشاننده و غذا، وضعیت عاطفی مثبت‌تری داشته باشند. بااین‌حال، نتایج به‌تنهایی سازوکار دقیق این ترجیح را مشخص نمی‌کنند.
آدریانو لامیرا، نخستی‌شناس و روان‌شناس تکاملی دانشگاه وارویک که در پژوهش مشارکت نداشته است، یافته‌ها را جالب توصیف می‌کند. او با اشاره به رفتار اورانگوتان‌ها می‌گوید: «آن‌ها عملا با شنیدن صدای خوش‌گذرانی دیگران، سفارش غذایشان را ثبت کردند: لطفا همان چیزی را برای من بیاورید که آن‌ها می‌خورند!»
به گفته‌ی کارت‌میل، نتایج نشان می‌دهد ارزش‌گذاری پاداش فقط به مقدار یا دفعات دریافت آن بستگی ندارد؛ وضعیت عاطفی حیوان هنگام یادگیری ارتباط میان دو رویداد نیز می‌تواند اهمیت داشته باشد.
کارت‌میل توضیح می‌دهد: «اینکه در آن لحظه چه کسی هستید، در چه بافتی قرار دارید، چه احساسی دارید و به چه چیزی فکر می‌کنید، می‌تواند بر نحوه یادآوری چیزهایی که آموخته‌اید اثر بگذارد.»
یافته‌ها شاید برای درک بهتر یادگیری انسان، به‌ویژه در محیط‌های آموزشی نیز مفید باشند. کارت‌میل می‌گوید ممکن است دانش‌آموزان در حال خوب یا بد با سرعت مشابهی یاد بگیرند، اما نتایج پژوهش نشان می‌دهد اطلاعاتی که در وضعیت عاطفی مثبت آموخته می‌شوند، ممکن است ارزش بیشتری پیدا کنند.
چنین احتمال می‌تواند به توضیح این موضوع کمک کند که چرا افراد به برخی اطلاعات اعتماد بیشتری دارند یا ادامه مطالعه بعضی موضوعات را به موضوعات دیگر ترجیح می‌دهند. برای مثال، اضطراب هنگام یادگیری ریاضی ممکن است بر ترجیح دانش‌آموز برای ادامه مطالعه این درس در مقایسه با موضوعات دیگر اثر بگذارد.
البته این مطالعه فقط شش اورانگوتان را بررسی کرده است و نتایج آن به‌تنهایی نشان نمی‌دهند که همین سازوکار به همان شکل در انسان‌ها عمل می‌کند. بااین‌حال، یافته‌ها بر این احتمال تاکید دارند که وضعیت عاطفی هنگام یادگیری، علاوه بر محتوای آموخته‌شده، می‌تواند بر ارزش‌گذاری و ترجیحات بعدی اثر بگذارد.
نتایج پژوهش در مجله Biology Letters منتشر شده است.
