به گزارش سلامت نیوز به نقل از nypost، پژوهش جدید نشان می‌دهد که خواب بهتر در شب‌های منتهی به جراحی می‌تواند به کاهش اضطراب پیش از عمل، تسکین درد و بهبود روند بهبودی کمک کند. این موضوع ممکن است نیاز بیماران به مسکن‌های قوی، از جمله داروهای مخدر، را کاهش دهد و در نتیجه خطر وابستگی به این داروها را کمتر کند.
بر اساس این پژوهش، استفاده از کمک‌خواب‌هایی مانند ملاتونین بدون نسخه یا داروی زولپیدم (آمبین) با بهبود خواب پیش از جراحی و پیامدهای بهتر پس از عمل مرتبط بوده است. نتایج این تحلیل جدید در نشست سال ۲۰۲۶ انجمن متخصصان بیهوشی آمریکا ارائه شد.
دکتر سباستین آمایا، نویسنده ارشد این پژوهش، گفت: «معمولا تمرکز ما بر اتفاقاتی است که در اتاق عمل رخ می‌دهد، اما بررسی ما نشان می‌دهد ممکن است فرصت مهمی را برای بهبود نتایج درمان در شب‌های پیش از جراحی نادیده بگیریم.»
او افزود: «اقدامی به‌سادگی بهبود خواب پیش از عمل می‌تواند به بیماران کمک کند دوران نقاهت راحت‌تری داشته باشند و در عین حال، نیاز آن‌ها به مسکن‌های قوی و خطرات احتمالی این داروها کاهش یابد.»
ارتباط خواب با درد و وابستگی به داروهای مخدر
متخصصان می‌گویند بسیاری از افراد در شب پیش از جراحی، به دلیل نگرانی درباره عمل پیش رو، نمی‌توانند به‌راحتی بخوابند. کمبود خواب می‌تواند حساسیت بدن به درد را افزایش دهد و باعث شود پزشکان برای کنترل درد، مسکن‌های بیشتری از جمله داروهای مخدر تجویز کنند.
هرچه فرد بیشتر در معرض داروهای مخدر قرار بگیرد، خطر وابستگی نیز افزایش می‌یابد.
دکتر هالی گیر، متخصص پزشکی اعتیاد در کلینیک مایو، در این‌باره توضیح داد: «وقتی داروهای مخدر برای مدتی طولانی‌تر از حد لازم یا با دوزهایی بالاتر از میزان ضروری تجویز می‌شوند، ممکن است عوارضی بروز کند که یکی از آن‌ها شکل‌گیری اعتیاد است.»
او توضیح داد که در چنین شرایطی، مغز ممکن است به دریافت داروی مخدر حتی پس از پایان دلیل اولیه تجویز آن تمایل پیدا کند. همچنین، پدیده تحمل دارویی ممکن است رخ دهد؛ به این معنا که فرد برای دستیابی به همان میزان تسکین درد یا اثر قبلی، به دوزهای بالاتری نیاز پیدا می‌کند.
یافته‌های جدید نشان می‌دهد کمک به بهبود خواب پیش از جراحی ممکن است در کاهش احتمال شکل‌گیری این چرخه نقش داشته باشد.
یافته‌های این بررسی به معنای توصیه به مصرف خودسرانه ملاتونین یا زولپیدم پیش از جراحی نیست. زمان مصرف و ایمنی این داروها باید با توجه به شرایط بیمار، داروهای دیگر و برنامه بیهوشی، توسط تیم درمان تعیین شود؛ به‌ویژه زولپیدم که داروی نسخه‌ای است.
ملاتونین در برابر آمبین
پژوهشگران ۱۶ مطالعه منتشرشده بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ را بررسی کردند. شرکت‌کنندگان این مطالعات تحت جراحی‌های مختلف، از جمله جراحی‌های شکمی، زنان، ارتوپدی، اورولوژی و دندان‌پزشکی قرار گرفته بودند.
نتایج نشان داد مصرف ملاتونین با دوزهای یک تا ۲۰ میلی‌گرم با کاهش اضطراب، درد و التهاب همراه بوده است. در برخی از بیماران تحت جراحی شکم نیز مصرف این مکمل با کاهش ۳۰ درصدی استفاده از داروهای مخدر ارتباط داشت.
در مطالعات بررسی‌شده، بیماران معمولا ملاتونین را شب قبل از جراحی و گاهی نیز ۲۰ تا ۹۰ دقیقه پیش از بیهوشی مصرف کرده بودند.
ملاتونین یکی از مکمل‌های رایج برای کمک به خواب است که بدن نیز به‌طور طبیعی آن را تولید می‌کند. طبق آمار ذکرشده در این گزارش، بیش از پنج میلیون بزرگسال و چهار میلیون کودک دست‌کم ماهی یک بار از ملاتونین به‌عنوان کمک‌خواب استفاده می‌کنند.
آمایا گفت ملاتونین ممکن است به‌ویژه برای بیمارانی مفید باشد که پیش از جراحی اضطراب قابل‌توجهی دارند، در معرض خطر بالاتر عوارض تنفسی هستند یا به دلیل سن بالا نسبت به عوارض شناختی داروهای آرام‌بخش سنتی آسیب‌پذیرترند.
برخی مطالعاتی که از داده‌های ساعت‌های هوشمند استفاده کرده بودند نیز نشان دادند مصرف ملاتونین ممکن است به بازگشت الگوهای طبیعی خواب و فعالیت روزانه پس از جراحی کمک کند.
با این حال، زولپیدم یا آمبین نیز در بهبود خواب پیش از جراحی موثر گزارش شده و با درد کمتر پس از عمل ارتباط داشته است.
در یکی از مطالعات، بیمارانی که زولپیدم مصرف کرده و تحت جراحی کولورکتال قرار گرفته بودند، در طول جراحی و ۲۴ ساعت نخست پس از آن به داروهای مخدر کمتری نیاز داشتند. سطح برخی نشانگرهای التهابی نیز در آن‌ها پایین‌تر بود.
مطالعه دیگری نشان داد بیمارانی که تحت جراحی تعویض مفصل ران قرار گرفته بودند، پس از مصرف آمبین اضطراب و افسردگی کمتری گزارش کردند و تجربه بهبودی بهتری داشتند.
به گفته آمایا، اگرچه ملاتونین گزینه‌ای ملایم‌تر محسوب می‌شود، آمبین ممکن است برای افرادی که پیش از جراحی دچار بی‌خوابی زمینه‌ای یا اختلال قابل‌توجه خواب هستند، مناسب‌تر باشد.
