سگها علاوهبر دریافت نشانههای عاطفی از حالت چهره و رفتار ما، بوی بدن انسان را نیز احساس میکنند و این بو میتواند بر واکنشهای آنها اثر بگذارد؛ مثلا میدانیم که سگها ترس ما را حس میکنند.
اکنون، پژوهشی تازه نشان میدهد گرگها هم در مواجهه با بوهای مرتبط با ترس انسان، رفتارهایی مشابه سگها نشان میدهند. این شباهت نشان میدهد حساسیت به علائم شیمیایی عواطف انسان ممکن است پیش از اهلیشدن سگها در اجداد مشترک آنها شکل گرفته باشد.
پژوهشهای پیشین نشان دادهاند که استشمام بوی عرق انسان در شرایط مرتبط با ترس، میتواند بر رفتار سگها تاثیر بگذارد و حتی ضربان قلب آنها را افزایش دهد. از آنجایی که این واکنش در تولهسگها و سگهای بالغ مشاهده شده است، پژوهشگران احتمال میدهند حساسیت به این نشانههای شیمیایی، تا حدی ریشه ژنتیکی داشته باشد و صرفا حاصل آموزش یا زندگی در کنار انسان نباشد. اما این توانایی در جریان اهلیشدن سگها پدید آمده، یا از پیش در اجداد وحشی نیز وجود داشته است؟
بسیاری از جانوران احتمالا میتوانند علائم ارتباطی ناخودآگاه انسان را دریافت کنند
بهگزارش آیافالساینس، پژوهشگران برای بررسی این موضوع نمونهی عرق ۱۰ نفر را بلافاصله پس از تماشای یک مستند آرامشبخش دربارهی طبیعت یا تماشای فیلم ترسناک، برداشت کردند. سپس، نمونههای عرق افراد را در معرض ۱۱ سگ و ۸ گرگ قرار دادند. همهی حیوانات در اسارت متولد شده و پرورش یافته بودند؛ بنابراین به انسانها عادت داشتند.
در هر آزمایش، دو نمونه عرق به حیوانات ارائه شد: یکی متعلق به فردی که فیلم ترسناک تماشا کرده بود و دیگری متعلق به فردی که مستند طبیعت دیده بود. پژوهشگران با این روش واکنش حیوانات به بوی مرتبط با ترس را با واکنش به بوی خنثی مقایسه کردند.
سگها و گرگها هنگام انتخاب نمونه برای بوکشیدن ترجیح مشخصی نشان ندادند؛ اما بوی مرتبط با ترس، رفتار هر دو گروه را به شکل مشابهی تغییر داد. در این شرایط، حیوانات زمان کمتری را در نزدیکی نمونههای عرق سپری کردند و زمان بیشتری را به تماشای مراقبان خود گذراندند. پژوهشگران میگویند: «واکنش سگها و گرگها پس از استشمام بوی ترس، در مقایسه با بوی خنثی، تقریبا در تمام رفتارهای بررسیشده مشابه بود.»
پژوهشگران میگویند بسیاری از جانوران احتمالا میتوانند علائم ارتباطی ظریف و ناخودآگاه انسان را دریافت کنند. همچنین، شباهت واکنش سگها و گرگها این احتمال را نیز مطرح میکند که توانایی تشخیص نشانههای شیمیایی مرتبط با ترس انسان، پیش از اهلیشدن سگها وجود داشته است.
بااینحال، پرورش گرگهای شرکتکننده در مطالعه، در اسارت و در تعامل با انسان، محدودیتی مهم برای تفسیر نتایج محسوب میشود. ازاینرو، نمیتوان براساس این پژوهش نتیجه گرفت که گرگهای وحشی نیز به بوی ترس انسان واکنش مشابهی نشان میدهند.
پژوهشگران با اشاره به محدودیتهای پژوهش، تاکید کردند که این ادعا دربارهی رفتار گرگهای وحشی مطرح نشده است، بلکه نشان میدهد سگها و گرگها در شرایط زیستی یکسان، حساسیت مشابهی به بوی ترس انسان دارند.
شباهت واکنش سگها و گرگها نشان میدهد که اهلیشدن احتمالا تنها عامل شکلگیری حساسیت سگها به نشانههای شیمیایی عواطف انسان نیست؛ هرچند تعیین ریشه تکاملی این توانایی به پژوهشهای بیشتری نیاز دارد.
یافتههای پژوهش در نشریهی Animal Cognition منتشر شده است.






