پژوهشگران شرایط اقلیمی حاکم بر محیط زندگی برخی از نخستین ساکنان آمریکای شمالی درحدود ۲۳هزار سال پیش، در دوره آخرین بیشینه یخچالی را آشکار کردهاند.
پژوهشی جدید نشان میدهد که برخی از نخستین انسانهایی که در آمریکای شمالی زندگی میکردند، در اوج آخرین عصر یخبندان، تغییرات اقلیمی شدیدی را تجربه کردند.
پژوهشگران در مطالعهی خود به سراغ بررسی گردههای گیاهی باستانی محبوس در سنگهای پارک ملی وایت سندز در نیومکزیکو رفتند؛ منطقهای دارای یک محوطهی باستانشناسی چشمگیر که تصور میشود میزبان قدیمیترین ردپاهای انسانی در قاره آمریکا باشد.
دانشمندان پیشتر قدمت ردپاهای پارک ملی وایت سندز را حدود ۲۱هزار تا ۲۳هزار سال تخمین زده بودند؛ هرچند این موضوع همچنان از سوی تمام پژوهشگران پذیرفتهشده نیست، زیرا عمر آنها بهمراتب بیشتر از قدمت سایر محوطههای باستانی بومیان در قاره آمریکا است.
بهگزارش لایوساینس، یافتههای جدید نشان میدهد که انسانها پس از گرمتر شدن هوا همچنان به حضور در وایت سندز ادامه دادند. بنابراین، آنها شاهد تغییرات سریع چشمانداز منطقه در سردترین دوره آخرین عصر یخبندان بودند؛ دورانی که با نام «آخرین بیشینه یخچالی» شناخته میشود و حدود ۲۶٬۵۰۰ تا ۱۹هزار سال پیش به طول انجامید.
کاتلین اسپرینگر، زمینشناس پژوهشی در سازمان زمینشناسی ایالات متحده و یکی از نویسندگان مطالعه، در بیانیهای گفت: «اینکه انسانهای اولیه منطقه شاهدان همزمان محیطی بودند که بهسرعت تغییر میکرد و این تغییرات در طول عمر یک انسان مشاهدهپذیر بود، شگفتانگیز است و واقعا جای تامل دارد.»
ساکنان وایت سندز در کنار جانوران شاخص عصر یخبندان، ازجمله ماموتها و تنبلهای زمینی غولپیکر، حرکت میکردند
ردپاهای وایت سندز نشان میدهند که ساکنان آسیا بسیار زودتر از آنچه دانشمندان ابتدا تصور میکردند، از طریق منطقه پیرامون تنگه برینگ به قاره آمریکا رسیده بودند. این یافته فرضیه دیرینهای را که بیان میکند انسانها حدود ۱۳هزار سال پیش وارد این قاره شدند، به چالش میکشد. هرچند برخی دانشمندان روشهای بهکاررفته برای تعیین قدمت ردپاها را زیر سوال بردهاند، شواهد فزاینده نشان میدهند که این ردپاها واقعا حدود ۲۳هزار سال قدمت دارند.
وایت سندز ردپاهایی از دورههای زمانی مختلف را در خود جای داده است؛ ازجمله ردپاهای مراقبی به همراه کودکی خردسال که ۱۰هزار سال پیش در این منطقه حضور داشتند. انسانها در طول هزاران سال در چشمانداز نیومکزیکو رفتوآمد میکردند و در کنار جانوران شاخص عصر یخبندان، ازجمله ماموتها و تنبلهای زمینی غولپیکر، حرکت میکردند.
پژوهشگران همچنین در کنار ردپاهای باستانی وایت سندز، آثار کشیدهشدن اجسامی شبیه سورتمه را کشف کردهاند. این آثار شواهدی از نوعی وسیله حملونقل به نام «تراوا» فراهم میکنند؛ چارچوبی چوبی متشکل از دو تیرک که به یکدیگر بسته شدهاند و احتمالا انسانها از آن برای جابهجایی بار استفاده میکردند.
تیم پژوهشی در مطالعه جدید با بررسی گردههای گیاهی باستانی توانست مشخص کند که در طول هزاران سال حضور انسانها در این منطقه، چه گیاهانی در آن میروییدند. نمونههای سنگی این محوطه همچنین حاوی مومهای موجود در برگ گیاهان، لیپیدهای غشایی باکتریها و سایر مولکولهای آلی بودند که به پژوهشگران کمک کردند شرایط محیطی آن دوران را بهتر درک کنند.
نتایج تجزیهوتحلیل نشان داد که حدود ۲۴٬۲۰۰ سال پیش، در وایت سندز دریاچهای بزرگ وجود داشت و کوهستانهای اطراف آن پوشیده از درختان مخروطی، ازجمله کاج، نراد و صنوبر بودند. اما در طول دو هزار سال بعد، دما افزایش یافت، دریاچه شروع به کوچکشدن کرد و درختان مخروطی جای خود را به درختان بلوط و گیاهان درمنه دادند.
سالی رینولدز، دیرینانسانشناس دانشگاه بورنموث در بریتانیا و از دیگر نویسندگان مطالعه، در بیانیهای گفت: «در تمام این دورههای تغییر، مردم همچنان به این منطقه سر میزدند و در آن زندگی میکردند. رسوباتی که ردپاهای آنها را در خود حفظ کردهاند، نشان میدهند که محیط زندگیشان در طول عمر یک انسان بهشکل چشمگیری تغییر میکرد.»
پژوهشگران حدس میزنند که انسانها در زمانهای مختلف به وایت سندز بازمیگشتند تا از شرایط اقلیمی متغیر بهره ببرند. برای مثال، کوچکشدن دریاچه ممکن بود باعث افزایش تراکم جانوران و گیاهان در بخشهای باقیمانده آن شود و دسترسی به منابع غذایی را آسانتر کند. بااینحال، هرچند ردپاها حضور انسانها را در این منطقه ثبت کردهاند، اطلاعات چندانی درباره رفتار آنها در اختیار پژوهشگران قرار نمیدهند.
رینولدز گفت: «ردپاها تصویری لحظهای از انسانهایی به ما میدهند که بیش از ۲۰هزار سال پیش در آنجا زندگی میکردند؛ اما این ردپاها فیلمی پیوسته از زندگی آنها نیستند. آنها قابهایی جداگانهاند که لحظاتی را نشان میدهند که در آنها انسان، گلولای، آب و اتفاقات پیشبینیناپذیر در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.»
یافتههای پژوهشگران ۱۴ اکتبر در مجله Science Advances منتشر شد.






