به گزارش سلامت نیوز به نقل از سازندگی، نزدیک به ۸ ماه از حمله به مدرسه شجره طیبه میناب می‌گذرد اما برای شماری از دانش‌آموزان و معلمان بازمانده، درمان و بازگشت به زندگی روزمره همچنان دشوار است. حامد بخشی، مسئول گروه روان‌شناسان جهادی اعزامی به میناب، در اظهارات تازه خود از ادامه آسیب‌های جسمی و روانی حدود ۲۸۰ دانش‌آموز و ۹ معلم سخن گفته و به وضعیت رسیدگی به آنها اعتراض کرده است. همزمان، روایت او از گلایه خانواده‌ها درباره تصمیم‌های پیش از حمله، موضوع پاسخگویی مسئولان را بار دیگر پیش کشیده است.
بخشی که به‌عنوان مدرس دانشگاه علوم پزشکی معرفی شده، می‌گوید همراه همکاران داوطلبش در ماه‌های گذشته با خانواده‌ها در تماس بوده است. براساس متن منتشر شده از صحبت‌های اخیر او، برخی کودکان همچنان با عوارض جراحت و سوختگی، زندگی می‌کنند و مشکلات روانی نیز روند بهبودشان را دشوار کرده است. انتقاد اصلی او، متوجه رسیدگی‌هایی است که به اعتقادش با نیاز مستمر بازماندگان تناسب ندارد.
هشدارهایی که پیش‌تر مطرح شده بود
اعتراض بخشی به وضعیت بازماندگان، به ویدئوی اخیر محدود نیست. او ۲۱ شهریور در گفت‌وگو با تسنیم از کودکانی گفته بود که کابوس می‌بینند، از جدا شدن از والدین می‌ترسند و نگران از دست دادن دیگر اعضای خانواده‌اند. به روایت او، در برخی موارد، نشانه‌های اضطراب پس از بهبود اولیه دوباره بازگشته است.
بخشی، جمعیت نیازمند حمایت را نیز فراتر از دانش‌آموزان مدرسه می‌داند. برآورد او با احتساب خانواده‌ها و خواهران و برادران کودکان جان‌باخته، هزار و ۲۰۰ تا هزار و ۶۰۰ نفر است؛ رقمی درباره دامنه نیاز به خدمات که نباید آن را آمار رسمی ابتلا به اختلال روانی تلقی کرد.
او در همان گفت‌وگو تاکید کرده بود که پیگیری وضعیت آسیب‌دیدگان ممکن است دو تا پنج سال طول بکشد. از نگاه این مسئول گروه داوطلب، دیدارها و سفرهای جمعی، جای برنامه درمانی منظم و متناسب با شرایط هر خانواده را نمی‌گیرد.
خدمات آغاز شد؛ ناهماهنگی باقی ماند
وزارت بهداشت در هفته‌های نخست پس از حمله از برنامه مداخله در سلامت روان مردم میناب خبر داده بود. علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارتخانه ۲۸ اسفند اعلام کرد، راه‌اندازی مرکز خدمات جامع سلامت روانی و اجتماعی در دستورکار قرار گرفته است. قرار بود روان‌پزشکان، روان‌شناسان و مددکاران با همکاری دستگاه‌های محلی، غربالگری و خدمات تخصصی را دنبال کنند. در این برنامه، شناسایی افراد نیازمند حمایت، مقدمه ارائه مداخلات فردی و گروهی عنوان شده بود. با این حال، چند ماه بعد، یکی از مسئولان بهزیستی از مشکلی در اجرای خدمات سخن گفت که با انتقادهای گروه داوطلب ارتباط داشت. معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی در هفتم مرداد ضمن اعلام ادامه خدمات رایگان مشاوره، روان‌شناسی و مددکاری، پذیرفت که فعالیت دستگاه‌های مختلف به‌صورت یکپارچه و هماهنگ مدیریت نشده و این مسئله بر اثربخشی مداخلات اثر گذاشته است. بنابراین سابقه رسمی رسیدگی‌ها از ارائه خدمات حکایت دارد اما استمرار و هماهنگی آنها محل انتقاد است. اظهارات بهزیستی نیز نشان می‌دهد، حضور چند دستگاه به‌تنهایی به‌معنای شکل‌گیری یک مسیر مشخص و پیوسته برای درمان همه خانواده‌ها نبوده است.
ادعای اطلاع قبلی و اعتراض خانواده‌ها
بخش دیگری از روایت تازه به عملکرد مسئولان پیش از حمله مربوط است. در ویدئوی منتشر شده از این اظهارات، ادعا شده یکی از مسئولان ارشد در دیدار با خانواده‌ها گفته بود از جمعه هشتم اسفند از وقوع حمله در روز بعد اطلاع داشته است. بنا بر همین روایت، هنگامی که یکی از پدران درباره تعطیل نشدن مدارس اعتراض کرده، نگرانی از ایجاد هرج‌ومرج به‌عنوان دلیل مطرح شده است. این ادعا هنوز با نام مسئول مورد اشاره، متن کامل سخنان او یا سندی درباره نوع هشدار دریافتی همراه نشده است. اطلاع از احتمال حمله به کشور نیز با آگاهی از هدف قرار گرفتن مدرسه تفاوت دارد؛ از این‌رو روایت مزبور را نمی‌توان اثبات اطلاع قبلی از حمله به شجره طیبه دانست. در همین اظهارات، گلایه‌هایی درباره پاسخ ندادن به تماس‌ها، تاخیر در اطلاع‌رسانی به والدین و سرزنش خانواده‌ها بابت ثبت‌نام کودکان نزدیک یک مجموعه نظامی مطرح شده است.
روایت معلم از تماس با والدین
گفت‌وگوی پیشین یکی از معلمان بازمانده، بخشی از اتفاقات صبح حمله را روشن می‌کند. گلنوش ناصری، معلم پایه سوم پسرانه، در مصاحبه چهارم مهر با تسنیم گفته بود، معلمان در زنگ تفریح از خبر حمله به تهران مطلع شدند. به گفته او، پس از بازگشت به کلاس‌ها، مدیر جلسه‌ای فوری تشکیل داد و خواست با والدین تماس بگیرند تا فرزندانشان را تحویل بگیرند. ناصری گفته بود تماس‌هایش حدود ۲۰ دقیقه طول کشید سپس صدای انفجار شنیده شد. او با کمک پدر یکی از دانش‌آموزان، کودکان کلاسش را بیرون برد. این روایت، اقدام مدرسه برای تماس با خانواده‌ها پس از انتشار خبر حمله را توضیح می‌دهد اما درباره هشدار احتمالی روز قبل اطلاعاتی ارائه نمی‌کند.
معلمان به کلاس برگشتند
دانش‌آموزان شجره طیبه، اول مهر سال تحصیلی را در مدرسه‌ای موقت آغاز کردند که با مشارکت فولاد هرمزگان آماده شده بود. اما گزارش فرهیختگان، بازنشرشده در مهر، نشان می‌دهد وضعیت استخدامی ۹ معلم بازمانده، با وجود وعده‌های مسئولان، تعیین‌تکلیف نشده است. این معلمان پیش از حمله، نیروی آزاد مدرسه غیردولتی بودند. طبق گزارش، حقوق و بیمه تابستان آنها پس از پیگیری از سوی موسس پرداخت شد اما مطالبه استخدام در آموزش‌وپرورش باقی ماند. بخشی نیز گفته برای هر ۹ معلم، پرونده تشکیل شده و تحت نظر مشاوران هستند.
درمان در انتظار پرونده‌های حمایتی
تاخیر در تعیین وضعیت جانبازی نیز بخشی از مشکلات خانواده‌هاست. تسنیم در گزارشی از طولانی شدن روند اداری پرونده‌ها نوشت؛ در همان گزارش، مدیرکل امور اداری بنیاد شهید از بررسی ۲۵۰ پرونده مربوط به آسیب‌دیدگان حادثه میناب خبر داده بود. مادر یکی از دانش‌آموزان که از ناحیه سر آسیب دیده و با مشکلات روانی روبه‌رو شده، گفته بود مدارک فرزندش را به بنیاد شهید تحویل داده اما پس از ماه‌ها مراجعه هنوز وضعیت او مشخص نشده است. به روایت این مادر، تا زمان گفت‌وگو، فرزندش برای حضور در کمیسیون پزشکی فراخوانده نشده بود؛ خانواده همچنان پیگیر پرونده کودکی بود که از زیر آوار مدرسه زنده بیرون آمده بود.
