به گزارش سلامت نیوز، در محدوده هورالعظیم، میدان نفتی «سهراب» به یکی از کانون‌های بحث درباره نسبت میان توسعه نفتی و حفاظت از تالاب تبدیل شده است؛ طرحی که به گفته فعالان محیط‌زیست، محل استقرار چاه‌ها و شیوه حفاری آن می‌تواند بر بخش‌های باقی‌مانده تالاب اثر بگذارد. محمد درویش، فعال محیط‌زیست تاکید دارد که مخالفت با شیوه اجرای طرح به معنای مخالفت با اکتشاف نفت نیست، بلکه هدف جلوگیری از تکرار تجربه‌ای است که در میدان آزادگان به هورالعظیم آسیب زده است.
محمد درویش در گفت‌وگو با «فرهیختگان» گفت: «حرف فعالان محیط‌زیست این نیست که اکتشاف نفت انجام نشود یا کشور از درآمدهای نفتی محروم بماند؛ مسئله این است که باتوجه‌به تجربه تلخ میدان نفتی آزادگان، نباید عملیات حفاری به شکلی انجام شود که دو حوضچه باقی‌مانده هورالعظیم، یعنی حوضچه‌های شماره یک و دو، نیز تحت‌تاثیر قرار بگیرند.»
وی افزود: «در نقاط مختلف جهان، استخراج نفت در محیط‌های آبی نیز انجام می‌شود و ایران هم در خلیج‌فارس از این روش استفاده می‌کند؛ بنابراین پرسش این است که چرا در این منطقه باید بر اجرای عملیات در خشکی اصرار شود؛ آن هم به بهایی که ممکن است به تالاب آسیب برساند.» درویش ادامه داد: «مجریان طرح، تحریم‌ها، نبود فناوری لازم و شرایط نامناسب اقتصادی کشور را از دلایل انتخاب این شیوه عنوان می‌کنند و معتقدند به‌ناچار باید به چنین روشی تن داد. بااین‌حال، فشار اقتصادی نباید به تکرار تجربه‌های زیان‌بار گذشته منجر شود.»
مخالفت با پد شماره هشت اعلام شده و تعداد پدها کاهش یافته است
این فعال محیط‌زیست با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده درباره طرح گفت: «هفته گذشته در اهواز بودم و اظهارات مدیرکل حفاظت محیط‌زیست خوزستان را شنیدم که بر اساس آن، مخالفت با پد شماره هشت اعلام شده است.»
به گفته وی، تعداد پدهایی که قرار است چاه‌های نفت روی آن‌ها قرار بگیرند، فعلا از هشت به هفت پد کاهش یافته، اما همچنان برای اجرای طرح فشار وارد می‌شود. درویش ابراز امیدواری کرد که با افزایش آگاهی عمومی و مطالبه‌گری شکل‌گرفته و باتوجه‌به اینکه سازمان حفاظت محیط‌زیست نیز موضع خود را در کنار مردم قرار داده است، امکان تکرار آنچه در میدان نفتی آزادگان رخ داد، کاهش یابد.
وی افزود: «برخی مدیران وزارت نفت، به‌ویژه در بخش‌های مرتبط با سلامت، ایمنی و محیط‌زیست، نسبت به پیامدهای این طرح حساس هستند و برای به‌حداقل‌رساندن خطرها تلاش می‌کنند. بااین‌حال، نگرانی‌ها درباره آثار احتمالی اجرای طرح همچنان پابرجاست.»
خشک‌شدن هورالعظیم پیامدهای اجتماعی و اقتصادی گسترده‌ای دارد
درویش گفت: «هورالعظیم برای غرب و جنوب‌غرب ایران نقش یک خنک‌کننده طبیعی را دارد و خشک‌شدن آن، علاوه بر پیامدهای محیط‌زیستی، می‌تواند تبعات اجتماعی و اقتصادی گسترده و پیش‌بینی‌ناپذیری به همراه داشته باشد.»
وی با اشاره به معیشت مردم عرب ایران ساکن منطقه افزود: «در گفت‌وگوهایی که با مردم رفیع، بستان و سوسنگرد داشتم، متوجه شدم که هورالعظیم برای آنان خط قرمز است. آسیب به تالاب می‌تواند زندگی و معیشت این مردم را با دشواری جدی روبه‌رو کند.»
این فعال محیط‌زیست هشدار داد که بی‌توجهی به نگرانی‌های جامعه محلی ممکن است زمینه سوءاستفاده جریان‌هایی را فراهم کند که به دنبال تقویت نگاه‌های تجزیه‌طلبانه‌اند. به گفته وی، چنین جریان‌هایی ممکن است آسیب به محیط زندگی مردم را عامدانه جلوه دهند و از آن برای تشدید نارضایتی‌ها بهره ببرند. درویش تاکید کرد که نباید اجازه داد چنین وضعیتی شکل بگیرد.
ایران و کشورهای همسایه باید برای تامین حقابه تالاب همکاری کنند
درویش با اشاره به‌ضرورت تامین حقابه هورالعظیم گفت: «به‌جای آنکه با اجرای طرح‌هایی تازه فشار بیشتری بر تالاب وارد شود، باید به سمت شکل‌دادن کنسرسیومی مشترک با عراق، سوریه و ترکیه رفت تا تامین حقابه تالاب پیگیری شود؛ تالابی که در عراق با نام هورالهویزه شناخته می‌شود.»
وی افزود: «ایران باید حدود یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون مترمکعب حقابه به هورالعظیم اختصاص دهد و سهم عراق نیز حدود دو میلیارد و ۵۰۰ میلیون مترمکعب عنوان شده است؛ درحالی‌که در عمل ایران حدود ۴۰۰ میلیون مترمکعب و عراق کمتر از ۲۰۰ میلیون مترمکعب آب به تالاب می‌رسانند.»
درویش ادامه داد: «لازم است معادله‌ای برد برد برای این موضوع تعریف شود. اگر ایران از یک‌سو درباره ضرورت تامین حقابه از کشورهای بالادست مطالبه‌گری کند و ازسوی‌دیگر خود به فعالیت‌هایی تن دهد که به خشک‌شدن تالاب دامن می‌زنند، قدرت اقناع و پیگیری آن کاهش پیدا می‌کند.»
وی توضیح داد که این مسئله از نظر ژئوپلیتیکی، سیاسی، محیط‌زیستی و اقتصادی اهمیت دارد و با تاب‌آوری آینده کشور نیز مرتبط است. به گفته درویش، ایران برای مطالبه حقابه از ترکیه و دیگر کشورهای منطقه باید بتواند نشان دهد که خود نیز برای حفاظت از تالاب‌هایش جدی است.
مطالبات محیط‌زیستی می‌تواند فرصتی برای احیای سرمایه اجتماعی باشد
در پاسخ به این پرسش که در شرایط دشوار کشور و هم‌زمان با تهدیدهای خارجی، چرا باید بر موضوعات محیط‌زیستی تاکید کرد، درویش گفت: «اتفاقا رسیدگی به این مطالبات می‌تواند برگ برنده دولت و حکمرانی باشد.»
این فعال محیط‌زیست ادامه داد: «وقتی دولت در عالی‌ترین سطح صدای مردم را می‌شنود و آن‌ها را برای گفت‌وگو دعوت می‌کند، امیدی در جامعه شکل می‌گیرد و می‌توان از تشدید اعتراض‌های اجتماعی جلوگیری کرد. اگر دولت به این مطالبات پاسخ دهد، مردم احساس می‌کنند صدایشان شنیده می‌شود و حکمرانی نسبت به نگرانی‌های آنان بی‌تفاوت نیست.»
درویش تاکید کرد که همین رویکرد می‌تواند درباره دریاچه ارومیه و هورالعظیم نیز تکرار شود. به گفته وی، پاسخ‌گویی به مطالبات محیط‌زیستی فرصتی است تا دولت نشان دهد صدای مردم را می‌شنود و از این مسیر، بخشی از سرمایه اجتماعی آسیب‌دیده را احیا کند.
