به گزارش سلامت نیوز به نقل از sciencealert،مطالعه‌ای جدید نشان می‌دهد مشکلات ناخن، از جمله جدا شدن ناخن از بستر آن و تغییر رنگ، در افرادی که داروهای GLP-1 مصرف می‌کنند، بیشتر از افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ یا چاقی که هرگز این داروها را مصرف نکرده‌اند، گزارش شده است. با این حال، پژوهشگران تاکید می‌کنند که این یافته‌ها ارتباط میان مصرف دارو و مشکلات ناخن را نشان می‌دهند، نه رابطه علت و معلولی قطعی.
هنگامی که فرد مصرف دارویی را آغاز می‌کند و متوجه تغییری غیرمعمول در بدن خود می‌شود، این پرسش مطرح می‌شود که آیا دارو عامل آن است یا خیر. تغییرات ناخن نیز می‌توانند چنین پرسشی را ایجاد کنند.
پژوهشگران در مطالعه‌ای جدید بررسی کردند که آیا مشکلات ناخن در افرادی که داروهای گروه GLP-1 را برای درمان چاقی و دیابت نوع ۲ مصرف می‌کنند، شایع‌تر است یا خیر. نتایج بررسی ۱۹۰۴ نفر در چهار کشور نشان داد که تفاوت قابل‌توجهی میان دو گروه وجود دارد.
بر اساس یافته‌های این مطالعه، ۳۹ درصد از مصرف‌کنندگان داروهای GLP-1 جدا شدن ناخن را گزارش کردند؛ درحالی‌که این میزان در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ یا چاقی که هرگز این داروها را مصرف نکرده بودند، ۹ درصد بود.
با این حال، حدود نیمی از افرادی که دارو مصرف می‌کردند، گفته بودند که پیش از شروع درمان نیز مشکلات ناخن داشته‌اند. بنابراین، نمی‌توان همه موارد گزارش‌شده را به مصرف دارو نسبت داد.
این یافته‌ها در کنگره سال ۲۰۲۶ آکادمی اروپایی پوست و بیماری‌های آمیزشی (EADV) در وین ارائه شدند.
بررسی نزدیک به ۱۹۰۰ نفر در چهار کشور
پژوهشگران ۵۷۵ مصرف‌کننده داروهای GLP-1 را با ۱۳۲۹ فرد مبتلا به دیابت نوع ۲ یا چاقی که سابقه مصرف این داروها را نداشتند، مقایسه کردند. شرکت‌کنندگان از فرانسه، ایالات متحده، برزیل و مکزیک انتخاب شده بودند.
بر اساس اطلاعیه آکادمی اروپایی پوست و بیماری‌های آمیزشی، ۶۶ درصد از مصرف‌کنندگان GLP-1 دست‌کم یک نوع اختلال ناخن را گزارش کردند؛ درحالی‌که این رقم در گروه مقایسه ۵۳ درصد بود.
تغییر رنگ ناخن نیز در ۴۶ درصد از مصرف‌کنندگان این داروها گزارش شد، درحالی‌که این میزان در گروهی که دارو مصرف نکرده بودند، ۱۷ درصد بود.
شارل تیب، نویسنده مطالعه و مدیرعامل موسسه European Market Maintenance Assessment، در توضیح نتایج گفت: «یافته‌های ما ارتباطی روشن را نشان می‌دهند، اما بر نکته مهمی نیز تاکید دارند: هر اتفاقی که در طول درمان با داروهای GLP-1 رخ می‌دهد، لزوما ناشی از خود درمان نیست.»
داروها واقعا باعث جدا شدن ناخن می‌شوند؟
یکی از محدودیت‌های مهم این پژوهش آن است که اطلاعات بر اساس گزارش خود شرکت‌کنندگان درباره علائمشان جمع‌آوری شده است. همچنین مطالعه از نوع مقطعی بود؛ یعنی وضعیت افراد را در یک مقطع زمانی بررسی کرد و آن‌ها را از ابتدای درمان تا زمان بروز علائم، با معاینات استاندارد پوستی دنبال نکرد.
به همین دلیل، نتایج نمی‌توانند ثابت کنند که داروهای GLP-1 علت مستقیم مشکلات ناخن هستند.
همچنین میزان و شدت جدا شدن ناخن در این مطالعه به‌طور دقیق مشخص نشده است. پژوهشگران توضیح نداده‌اند که گزارش‌ها شامل جدا شدن بخشی از ناخن از بستر آن، جدا شدن کامل ناخن یا هر دو حالت بوده است. اطلاعات منتشرشده همچنین مشخص نمی‌کند که علائم مربوط به ناخن‌های دست بوده‌اند یا ناخن‌های پا.
در اصطلاح پزشکی، جدا شدن صفحه ناخن از بستر زیرین آن «اونیکولیز» (Onycholysis) نامیده می‌شود. این وضعیت ممکن است در ناخن‌های دست یا پا رخ دهد و دلایل مختلفی، از جمله ضربه، بیماری‌های پوستی و عفونت، داشته باشد. با این حال، نمی‌توان مشخص کرد که کدام‌یک از این عوامل در شرکت‌کنندگان مطالعه نقش داشته‌اند.
بنابراین، آمار ۳۹ درصدی به این معنا نیست که تقریبا چهار نفر از هر ۱۰ مصرف‌کننده، ناخن خود را به‌طور کامل از دست داده‌اند. این رقم همچنین احتمال بروز مشکل ناخن را در فردی که تازه مصرف دارو را آغاز می‌کند، نشان نمی‌دهد.
نقش کمبودهای تغذیه‌ای و کاهش وزن
پژوهشگران هنگام تحلیل نتایج، بیماری‌های پوستی و کمبودهای تغذیه‌ای را نیز در نظر گرفتند. با وجود تعدیل این عوامل، ارتباط میان مصرف داروهای GLP-1 و مشکلاتی مانند جدا شدن و تغییر رنگ ناخن همچنان مشاهده شد.
طبق اطلاعیه منتشرشده، این مشکلات در مصرف‌کنندگان حدود دو تا سه برابر بیشتر گزارش شده بودند. با این حال، برآوردهای دقیق تعدیل‌شده و فاصله‌های اطمینان آماری در اطلاعیه ارائه نشده‌اند؛ بنابراین، ارزیابی میزان دقت این مقایسه‌ها بر اساس اطلاعات موجود امکان‌پذیر نیست.
پژوهشگران همچنین نقش کاهش وزن را بررسی کردند. تفاوت‌ها در تحلیل افرادی که وزن کم کرده بودند نیز از نظر آماری معنادار باقی ماند. این یافته احتمال می‌دهد که کاهش وزن به‌تنهایی تمام تفاوت مشاهده‌شده را توضیح ندهد؛ اما همچنان ثابت نمی‌کند که داروها مستقیما به ناخن آسیب می‌زنند.
ریزش مو و مشکلات پوست سر در مصرف‌کنندگان GLP-1
در مطالعه‌ای مکمل که روی همان شرکت‌کنندگان انجام شد، پژوهشگران علائم مربوط به مو و پوست سر را نیز بررسی کردند.
ریزش موی غیرمعمول در ۵۰ درصد از مصرف‌کنندگان داروهای GLP-1 گزارش شد؛ درحالی‌که این میزان در گروه مقایسه ۳۴ درصد بود. همچنین کاهش حجم یا تراکم مو در ۴۲ درصد از مصرف‌کنندگان و ۱۹ درصد از افراد گروه مقایسه مشاهده شد.
در میان مصرف‌کنندگان دارو، ریزش مو اغلب با علائم پوست سر، مانند خارش، قرمزی یا پوسته‌ریزی، همراه بود.
برونو هالیوا، متخصص پوست و یکی از نویسندگان مطالعه از انجمن علوم انسانی پوست فرانسه (SFSHP)، مطرح کرد که این الگو ممکن است فراتر از ریزش موی معمول پس از کاهش وزن سریع باشد و التهاب نیز در آن نقش داشته باشد.
با این حال، نتایج مربوط به مو از همان گروه شرکت‌کنندگان به دست آمده‌اند و نمی‌توان آن‌ها را تایید مستقلی برای یافته‌های مربوط به ناخن دانست. این نتایج صرفا تصویر دیگری از علائم گزارش‌شده در همین نمونه ارائه می‌کنند.
هنوز مشخص نیست که آیا الگوهای مشابه در جمعیت‌های دیگر نیز مشاهده می‌شوند و مشکلات ناخن و مو با چه فراوانی پس از شروع درمان بروز می‌کنند.
کدام داروها بررسی شدند؟
اطلاعیه منتشرشده نام داروهای مصرفی شرکت‌کنندگان را مشخص نمی‌کند و نتایج جداگانه‌ای برای داروهای مختلف ارائه نمی‌دهد. بنابراین، نمی‌توان بر اساس این یافته‌ها نتیجه گرفت که یک داروی مشخص از گروه GLP-1 عامل مشکلات ناخن است.
همچنین، اطلاعیه به ارائه نتایج در کنگره علمی اشاره می‌کند، اما مقاله پژوهشی منتشرشده‌ای را که جزئیات کامل این دو مطالعه را در بر داشته باشد، معرفی نمی‌کند.
مطالعه مربوط به ناخن با حمایت نهادی آزمایشگاه‌های DUCRAY، از زیرمجموعه‌های گروه پیر فابر که در زمینه محصولات پوستی و مراقبت از مو فعالیت می‌کند، انجام شده است.
توصیه پژوهشگران به مصرف‌کنندگان
پژوهشگران قصد دارند در مطالعات آینده، بیماران را از ابتدای شروع درمان دنبال کنند. معاینات استاندارد پوست و بررسی‌های زیستی می‌توانند به مشخص شدن زمان بروز تغییرات، عوامل موثر بر آن‌ها و احتمال برگشت‌پذیری این مشکلات کمک کنند.
هالیوا این تغییرات را شایع و معمولا خوش‌خیم توصیف کرده است. با این حال، افرادی که متوجه تغییرات ناخن، ریزش مو یا خارش و قرمزی پوست سر می‌شوند، باید علائم خود را با پزشک در میان بگذارند.
نکته مهم این است که مصرف‌کنندگان نباید صرفا به دلیل بروز این علائم، دارو را خودسرانه قطع کنند. بررسی علت مشکلات و تصمیم‌گیری درباره ادامه یا تغییر درمان باید با مشورت پزشک انجام شود.
