گروه دیپلماتیک – همشهری آنلاین: سه سال پس از عملیات طوفان‌الاقصی، تارنمای «میدل‌ایست‌آی» در گزارشی به بررسی دلایل حماس برای انجام این عملیات، با وجود خطرات و پیامدهای احتمالی آن، پرداخته است.
در این گزارش آمده، از نگاه حماس، خطر اصلی آن بود که تداوم وضع موجود، به‌تدریج امکان دفاع از مسجدالاقصی، آزادی زندانیان فلسطینی و حفظ جایگاه مسئله فلسطین در عرصه بین‌المللی را تضعیف کند.
مهم‌ترین دلایل این محاسبه راهبردی عبارت‌اند از:
- محاصره طولانی غزه: حماس معتقد بود ادامه محاصره، فقر، بیکاری و محدودیت‌های اقتصادی و اجتماعی، وضعیت فلسطینیان را روزبه‌روز بدتر می‌کند و درگیری‌های محدود نیز تغییری اساسی ایجاد نمی‌کنند.
- گسترش شهرک‌سازی در کرانه باختری: افزایش شهرک‌های غیرقانونی صهیونیست‌نشین و گسترش کنترل اسرائیل بر کرانه باختری اشغالی، امکان تشکیل کشور مستقل فلسطینی را محدودتر می‌کرد؛ بنابراین، از نگاه حماس، گذشت زمان به زیان فلسطینیان بود.
- تهدید فزاینده مسجدالاقصی و قدس: یورش‌های مکرر صهیونیست‌ها به مسجد الاقصی و افزایش مطالبات جریان‌های تندروی صهیونیست درباره محوطه مسجدالاقصی، نگرانی حماس را از تغییر تدریجی وضعیت موجود و ازدست‌رفتن یکی از خطوط قرمز فلسطینیان افزایش داده بود.
- تداوم بازداشت فلسطینیان: بیش از ۵۰۰۰ فلسطینی در زندان‌های رژیم صهیونیستی بودند و بیش از ۱۲۰۰ نفر نیز بدون اتهام رسمی بازداشت شده بودند. حماس معتقد بود دیپلماسی به‌تنهایی برای آزادی زندانیان کافی نیست و اسیرگیری می‌تواند اهرم فشار موثرتری ایجاد کند.
- تهدید عادی‌سازی روابط: توافق‌های ابراهیم و احتمال توافق عادی‌سازی روابط عربستان و رژیم صهیونیستی، خطر به حاشیه رانده‌شدن مسئله فلسطین را افزایش می‌داد.
- کاهش گزینه‌های فلسطینیان: حماس به این نتیجه رسیده بود که ادامه وضع موجود، به‌تدریج توان چانه‌زنی و امکان مقاومت فلسطینیان را کاهش می‌دهد؛ بنابراین، انتظار کشیدن نیز به‌معنای پذیرفتن وخامت بیشتر شرایط بود.
- تغییر معادلات منطقه‌ای: حماس می‌خواست با گسترش جبهه‌های درگیری و فشار نیروهای محور مقاومت، هزینه نظامی و راهبردی سنگینی به اسرائیل تحمیل کند.
- شکستن بن‌بست سیاسی: حماس معتقد بود عملیات طوفان الاقصی می‌تواند روند به‌حاشیه‌راندن مسئله فلسطین را متوقف کند و آن را دوباره به مرکز توجه سیاست جهانی بازگرداند؛ هدفی که تا حد زیادی محقق شد.
